Thư thái mỗi sớm đầu ngày...

By


Sáng dậy mình toàn thích đọc và viết linh ta - linh tinh. Mấy sáng nay mình viết linh ta - linh tang hổng linh tinh nữa...

1. Lời phê trong học bạ (Blog Hằng An)

Rất trân quý - nghề sư phạm!

Lời cô phê trong học bạ theo suốt cuộc đời lý lịch người học trò ấy đến tận cuối đời. Vì thế hành trang mang theo khi rời xa vòng tay cô giáo thầy giáo của mình: ngoài kiến thức vốn sống lối sống nét chữ tâm tính... của cô thầy từ cô thầy - những lứa học trò sẽ rất nhớ lời phê ấy! Bởi thế chị Bạch Dương coi: "đó là những dòng lưu bút với học sinh" là rất đúng!

KN có một kỷ niệm trong đời học sinh của mình về 1 lời phê của cô giáo chủ nhiệm. Chỉ 1 từ thôi rất ngắn! Kể nhé!

Ngày học lớp 2 cô đã cho điểm 9 khi chấm bài văn "tả đàn gà nhà em" của KN. Điểm cao nhất đấy! Với câu văn tả về những chú gà con: "... hai cái cánh như hai bàn tay em bé mới sinh". Ngay lề trái cô ngoặc một cái móc với 1 từ cực ngắn: "hay". Cả lời phê và điểm 9 có cái móc ở nét cuối nối với gạch chân dưới số 9 kéo dài hơi chếch lên phía trên bằng ngòi bút ta mực đỏ nét thanh nét đậm rất tròn trịa rõ ràng.

Khi ấy KN vui lắm! Lời phê và điểm số luôn khuyến khích cậu học trò: con một bé bỏng ham chơi nghịch ngợm bất cần... chuyển dần sang chăm ngoan dễ bảo hơn và đặc biệt là càng chăm chút hơn khi viết từng câu chữ lời văn; đẩy những ham muốn khao khát vào trí tưởng tượng của mình lên cao hơn mỗi khi làm văn viết văn tả cảnh. Cả khi lớn lên và đến tận bây giờ mỗi lần viết gì đó: là thơ là văn là đề tài khoa học hay đến cả những giấy tờ văn bản hành chính KN vẫn mãi nhớ về lời phê ấy như một lời động viên khích lệ và kèm theo đấy là nụ cười thật hiền của cô giáo KN thuở KN còn là một cậu bé con.

Đọc những tâm sự của Hằng An của chị Bạch Dương chị Mai Thao thầy Lưu Vỹ Bửu... và một số anh chị đã và đang là nhà giáo trên vnweblogs KN thấy mình thật có lỗi mỗi khi vơ đũa cả nắm để chê bai ngành giáo dục nước nhà. Có những điều chỉ trong suy nghĩ lời nói; những cử chỉ việc làm nhỏ nhoi thôi nhưng những người thầy cô đáng kính mãi theo ta và cùng ta đi suốt cuộc đời! Rất trân quý - nghề sư phạm Hằng An nhỉ?

Viết bởi Khải Nguyên |05 Jun 2010 08:24

2. Những tấm ảnh có hồn (Blog Nico)

Một cách nhìn sâu sắc qua lăng kính của nghệ thuật nhiếp ảnh để phản ánh thực tại. Nhiếp ảnh Việt Nam chưa làm được thật khó để làm được. Dù biết là cần phải hướng tới mà không hướng tới hoặc bất lực mà.. giả bộ quay lưng. Thế mới buồn!

Mới hay ảnh - dù là ảnh thời sự vẫn rất cần con mắt nhà nghề đấy là tính chuyên nghiệp trong nghệ thuật cầm máy bấm máy. Nhưng song hành với nó cần lắm những bổ trợ của lời bình thật tương xứng (dù chỉ là để bổ trợ). Em rất thích lời bình cho bức ảnh thứ 3! Mến trọng chị hơn sau entrry này (dù trước đó em đã dành cho chị không ít lần cụm từ ấy!).

Xem ảnh càng đồng tình với lời cảm nhận của anh Lưu Minh Phương: "Cuộc sống thật khổ hạnh!". Đau nỗi đau cùng đồng loại mà chẳng biết rồi cuộc đời này sẽ đi đến đâu chẳng lẽ thứ gì cũng đổ tại quy luật tất yếu trong sinh tồn là sao?! Vậy người và cầm thú - có hơn gì nhau?!?

Đọc những comment ngẫm càng thấy: xã hội quả thật là đa dạng nhiều sắc màu.

Viết bởi Khải Nguyên - 07 Jun 2010 06:10

3. Những nốt nhạc học trò (Blog Lê Mai Thao)

Trong ảnh cô giáo Mai Thao luôn ở giữa những cô cậu học trò. Những pha lém lỉnh nghịch ngợm của chúng đều khiến chị hiển hiện nụ cười rất tươi vui. Giữa học sinh chị dường như trẻ lại!

Đọc những dòng tâm sự thấy chị như người mẹ người chị người bạn của các em. Đáng yêu và đáng trọng vô cùng! Mới hay: niềm vui trong cuộc sống tất thảy đều do chính chúng ta mang lại. Cây ra trái ngọt ngòn cũng là nhờ bàn tay người chăm bón đúng không chị? Nhìn những ánh mắt yêu tin và nụ cười rạng rỡ của cô trò thấy thấm thía hơn sự cao quý của nghề sư phạm!

Xin chúc mừng chị và những người thầy người cô đã vừa hoàn thành một niên học!

Viết bởi Khải Nguyên  06/08 2010 | 05:46

4. Tản văn Nhà tranh vách đất (Blog Huỳnh Kim bửu)

Theo cháu: có lẽ ngôi nhà tranh vách đất truyền thống của người Việt là loại hình kiến trúc gần gũi hòa hợp với thiên nhiên nhất xét cả về nhiều yếu tố: nguyên vật liệu kiểu dáng sự hài hòa sinh học và cả nhu cầu sử dụng...

Ở đây cháu đơn cử một cảm nhận về sự hài hòa sinh học giữa cơ thể con người sống trong ngôi nhà ấy với thiên nhiên: Xưa bệnh tật hẳn là ít hơn ngày nay chắc cũng vì lẽ đó đâu như căn nhà ống hộp diêm hộp gạch nung bê tông cốt thép hộp kính... như bây giờ bác HKB nhỉ? Ngày nay mỗi sớm dậy người già trẻ em cứ phải nhắc nhau: dậy thì đi lại chút chút quanh nhà rồi hãy bước ra sân kẻo dễ cảm lạnh! Vậy mà cha ông mình ngày xưa đâu cần như thế bởi bản thân khi ngủ và khi sống trong ngôi nhà tranh vách đất của mình sự đối lưu tự nhiên giữa hai môi trường trong và ngoài ngôi nhà bất luận là mùa nào trong năm cũng đã là rất hoàn hảo rồi!

Thêm nữa nền đất làm trẻ ngã mà không đau không gây chấn thương người già có xểnh chân lỡ bước cũng ít hơn chuyện tai biến hay ảnh hưởng xương cốt. Đất như bàn tay của mẹ nâng đỡ con người trong suốt cả cuộc đời và ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Những cửa sổ đón gió Đông Nam phần lưu không để thoáng dưới chân tường nhà (sau thì được thay đổi bằng hàng gạch kê chéo) tạo sự lưu thông của không khí luôn làm cho ngôi nhà tranh vách đất gần gụi với thiên nhiên vô cùng!

Khi cháu đi nghiên cứu vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngôi nhà sàn truyền thống cũng có rất nhiều thú vị bác ạ! Chịu được động đất với cường độ lớn trong khi nhà bê tông tưởng như vĩnh cửu lại nứt đổ. Một lần cháu về bản đúng mùa này thì phải những cơn lốc rừng hẳn bác hình dung ra gió xoáy bật tung cả gốc rễ cây và mái nhà (nếu đúng vào luồng gió đi qua) vậy mà khi lốc xong ngôi nhà bọn cháu ở chỉ khẽ nghiêng nép vào taluy như cô gái khẽ ngả vào bờ vai chàng trai - người yêu mình. Rất thú vị đúng không bác?!

Vài góp bàn vui vui trong sớm đầu ngày chúc bác vui nhiều nhé!

Viết bởi Khải Nguyên - 08 Jun 2010 06:13

5. Chú Khải Nguyên Nấm và thơ (Blog Gia đình Bảo Bảo)


Chú KN thật vui khi được cùng Nấm có chung một entry này! Cảm xúc tâm trạng chú thật khó tả khi đọc và nhìn ngắm từ đầu đến cuối. Vui cười tủm tỉm rồi chợt lặng đi không ít lần... Chú KN yêu và thương Nấm rất nhiều và cũng rất mến nể Nấm ở trí tưởng tượng rất phong phú của Nấm khi làm thơ.

Chú đọc hiểu và chia sẻ rất nhiều sau những câu chữ cách gợi chuyện gợi tài năng khả năng của Nấm cả những câu đùa vui hóm hỉnh vui nhộn... của ba mẹ và của cô Ba khi ở bên Nấm. Bởi thế chú yêu mến và cảm phục tấm lòng và hiểu sự yếu đuối không thể không có nhưng biết cất giấu đi mẹ Nấm; sự vững vàng đến mức tưởng khó mà vững vàng hơn thế với vai trò lag cây cột trong nhà của ba Nấm cùng những chia sẻ sâu sắc "trên từng cây số" của cô Ba... anh Chí Bảo và chắc chắn còn nhiều nhiều người khác nữa đã đang và sẽ dành cho Nấm trên mỗi bước đường đời. Vậy nên... chú KN sẽ không sợ bị ba Nấm uýnh chít đâu Nấm nhỉ?!

Chú đang tự nhủ lòng: không biết mình có viết được những câu thơ thật ngộ nghĩnh những câu chuyện ngắn cực ngắn thật hóm hỉnh để đối với Nấm không nhỉ?

Còn lúc này thì chú đang nghĩ rất nhiều về hình ảnh cây Nấm trắng: Bắt đầu là một cái mầm trắng bé tí xíu tách ra từ đốt nhỏ của cọng rơm vàng rồi cứ thế Nấm bật lên vươn lên rất nhanh vượt qua cả những chằng chịt rối rắm rặm xước của lớp lớp rơm khô mặc cho những sợi rơm cọng rơm cứ chắn ngang chen ngang Nấm vẫn vươn mình về nơi có ánh sáng vươn lên phía trời xanh...

Từ ngày biết Nấm chú đã nghĩ về tên gọi này: Mềm mại nhỏ nhoi rất dễ bầm giập nhưng sức vươn của Nấm thì thật khó giống cây trồng nào có thể sánh bằng. Nấm là đặc sản là món măm măm rất khoái khẩu của chú KN đấy!

Chú KN iu thương Nấm!

Viết bởi Khải Nguyên | 09/06/2010 06:04

6. Về quê tướng Giáp (Blog Phạm Xuân Nguyên)

"Anh dắt em vào cõi Bác xưa"

Câu này thật đúng với một entry đẹp về hình ảnh lời bình + dẫn để người đọc người xem hiểu thêm biết thêm về quê hương của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đọc và cảm nhận từng câu từ từng hình ảnh từng giá trị của những thông tin.

Em (KN) đang suy nghĩ về đôi mắt (không phải là bộ râu hay mái tóc đâu nhé!). Đôi mắt của bác Phạm Xuân Nguyên rất đẹp đẹp bởi nhìn mà như thấu được nhiều lẽ. Mới hay ngôn ngữ nói và viết là hệ quả được chiết suất ra từ cảm nhận qua những giác quan khác và mắt người là một giác quan quan trọng!

Những tấm ảnh thật đẹp đẹp vì luôn có chiều sâu. Điều ấy khẳng định hơn về góc nhìn của tác giả và ảnh chỉ là sự thể hiện rõ nét nhất của ý đồ ý tưởng.

Bác và anh Trương Duy Nhất thường hội ngộ hẳn là bạn thân. Nhưng hai người như hai cặp phạm trù: anh Nhất có góc nhìn khác còn bác Nguyên có góc nhìn sâu - sâu sắc!

Viết bởi Khải Nguyên | 09 Jun 2010 06:51

7. Một thể loại... (Blog Hồn Nhiên - 5phkhocnhe)

Ngày học phổ thông thầy giáo văn của ba mắng học sinh: văn của các anh các chị là thứ văn rót nước mắm. Ba và chúng bạn chả hiểu gì cả càng lớn càng ngẫm mới thấy thầy nói đúng. Con hình dung chai nước mắm (chai mắm ngày xưa cơ hổng phải chai mắm ngày nay có cí lỗ con con để điều hòa áp suất không khí khi rót): Nếu dốc cao tay nước mắm không chảy và lỡ ộc ra 1 nhát thì có mà đầy tràn bát hoặc bắn tung tóe; nếu thấp tay nước mắm chẳng chảy ra. Vì vậy nên chọn vị trí ngang bằng vừa đủ để nước mắm chảy ra từ từ không tuôn ra ồng ộc không nhỏ giọt mà chảy đều đều đúng tầm có thể hãm dừng giót bất cứ lúc nào mà nước mắm chẳng rỉ qua miệng chai chảy vài giọt vào tay.

Hì entry này của con là dạng rót nước mắm đổ tràn bát! Đầy ự!

Còn văn của ba là văn xích chó. Câu văn thường dài hay dài lê thê nhìu mệnh đề cả trạng ngữ cả bổ ngữ cả bổ linh ta linh tinh con gái ạ! Huhuhuhuhu!!!

Hum nào online được gọi ba nhé! Lâu rồi hổng chat ba nhớ con gái ba ghê á!

Ba iu con!

Viết bởi Khải Nguyên | 09/06/2010 07:16

***
Thế đấy! Mình vẫn luôn cho đấy là những chuyến thưởng ngoạn bằng tâm hồn vào tâm hồn đầy thi vị thú vị.

Gặp để rồi nhận về những đồng điệu trong tâm hồn tình cảm của bạn bè bạn viết; đọc và học được nhiều điều lý thú như "đi một ngày đàng học một sàng khôn" là thế! Mà cách đi này lối đi này - chân không hề mỏi gối chẳng hề chùn tiền lại chẳng mất đáng là bao! Đọc và viết ra những dòng cảm xúc chợt đến vừa đến đang đến cứ đến... như đang nhâm nhi ly cà phê buổi sớm chút đắng chạm nhẹ vào nơi đầu lưỡi để khi nhấm nháp lại nhận ra: tận cùng của đắng là ngọt - vị ngọt ngào làm ta phấn khích vui vẻ thông minh hơn hóm hỉnh hơn... thì phải?!

Điểm tâm bữa sáng với món ăn tinh thần có gương mặt tươi vui hân hoan và đồng điệu cùng những người bạn tri âm tri kỷ làm tâm hồn thêm tự tại thư thái... để rồi nhận về những sẻ chia đồng cảm sâu sắc!


Xin cảm tạ những người bạn đã ban tặng những trang viết làm níu bước chân tôi dừng lại... đọc viết vào mỗi sớm đầu ngày như thế!

More...

The Ballad of Ho Chi Minh

By

 


Vào đêm nghe tin Pháp đã để mất quyền kiểm soát Điện Biên Phủ (7/5/1954) Ewan Mac Coll đã nói với những người bạn của mình: Tại sao chiến thắng đặc biệt có ý nghĩa này lại xảy ra ở Việt Nam mà không phải ở một mảnh đất thuộc địa nào khác? Gần đây tôi đã được đọc một cuốn sách quý gồm nhiều bài viết của một số giáo sư sử học phương Đông và Pháp Italia... Ca ngợi một nhân vật vĩ đại của thế kỷ XX. Đó là Cụ Hồ Chí Minh nhà lãnh tụ vừa dẫn dắt nhân dân Việt Nam làm nên chiến thắng kiệt xuất Điện Biên Phủ.

Những cảm hứng nghệ thuật viết một tác phẩm về Hồ Chí Minh đã đến với ông sau khi đọc xong quyển sách trên. Và ông đã lý giải về nhịp điệu bài hát chính là làn điệu dân ca cổ Saxon ông đã dùng để nói lên đây là tình cảm của người dân nước Anh dành cho vị Chủ tịch này.

Bài hát sau này đã nhanh chóng được lưu truyền khắp nước Việt Nam ở Pháp và các tầng lớp phản chiến khác. Bài ca càng ngày càng được dịch ra nhiều thứ tiếng và lan truyền khắp thế giới.

Trong đêm khai mạc Đại hội liên hoan quốc tế ca phản kháng chiến tranh tại La Habana Cu Ba năm 1967 Ewan Mac Coll đã biểu diễn bài hát này cùng nữ nghệ sỹ Peggy Seeger - người bạn đời của ông và đã nhận được hàng tràng vỗ tay đề nghị biểu diễn lại.

Khi Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng (1967) kết thúc vợ chồng Ewan Mac Coll đã trao tặng bản nhạc "Bài ca Hồ Chí Minh" và ngoài bìa có ghi mấy câu thơ:

Trên đời có những vật không thể thay đổi
Có những con chim không khuất phục bao giờ
Có những tên người sống mãi với thời gian
Hồ Chí Minh.


Ca sỹ Quang Hưng là người đầu tiên dịch và mang bài ca Hồ Chí Minh với điệp khúc "Hồ... Hồ... Hồ Chí Minh" nổi tiếng về biểu diễn tại Việt Nam sau khi được chính Ewan Mac Coll dạy hát tiếng Anh. Quang Hưng nói:

Tôi xúc động đến trào nước mắt khi nghe bài hát ca ngợi Bác Hồ của một nhạc sỹ nước ngoài sống cách xa ta nửa vòng trái đất. Hàng ngàn thính giả đã lặng đi khi nghe Mac Coll hát đến đoạn... "Hồ Chí Minh - mùa xuân chứa chan muôn niềm tin người từ chân lý sinh ra vì thế giới hòa bình người hiến dâng đời mình. Hồ Hồ Hồ Chí Minh". Hồ Chí Minh là một cái tên Việt Nam khắc sâu trong lòng bạn bè thế giới. Những người yêu hòa bình trên khắp các vùng đất tôi đi qua đều dành cho Việt Nam một tình cảm nồng hậu một trái tim cảm thông và sự sẻ chia tận cùng. Ngay lúc ấy tôi nghĩ về Tổ quốc về Bác Hồ kính yêu về đồng bào mình đang ngày đêm chiến đấu giành lấy độc lập tự do. Mac Coll hát "Tiến về Sài Gòn" tôi hát bài hát ca ngợi Bác Hồ do anh sáng tác chúng tôi như hòa làm một...

(Nguồn: Wikipedia)

More...

Nỗi đau của mẹ

By

 



B
ên ban thờ anh
Chiếc ba lô đã sờn vai
Khẩu súng cao su chạc ổi nhẵn bóng
Bát hương khấn vọng
Bàn tay mẹ run run.

Khung ảnh gỗ mun
Chàng trai đeo quân hàm binh nhất
Anh quá trẻ
Tuổi 20 với nụ cười đẹp nhất
Mấy chục năm rồi vẫn bé bỏng như xưa.

Chiến tranh đã đi qua
Anh cười không có tiếng
Khói nhang chẳng mờ góc ảnh
Sáng rực tấm huân chương.

Mẹ úp mặt vào bàn tay
Gọi tên anh giữa đêm trường
Hôm nay 30 tháng 4
Mẹ gọi thầm tên anh lần nữa...

Chiến tranh đã im khói lửa
Thành dĩ vãng rồi anh
Còn nỗi đau của mẹ
Thành gì... hỡi cao xanh?

More...

Đồ Rê Mí 2008

By

 









More...

Thế giới của những đôi giày

By



Tôi đưa các bạn xem tranh hai đôi giày có thể coi là ở hai đầu thái cực.
Các bạn sẽ thấy mỗi bức gây cho mình một cảm xúc riêng
hai cảm xúc hoàn toàn khác biệt.
(Nguyễn Vạn An)

Năm ngoái tôi có vào một blog tiếng Anh ở Mỹ có rất nhiều người thích vẽ. Ai cũng có thể ra chủ đề cho thiên hạ vào vẽ tán dóc vui chơi với nhau.

Tôi đã đưa tranh vẽ giày nhiều lần trong VNweblogs. Tôi đã vào blog Mỹ ra chủ đề là VẼ ĐÔI GIÀY (Drawing shoes). Không ngờ chủ đề này được thiên hạ hoan nghênh đến nỗi có tới 20.114 lần tới thăm và 283 góp ý trong đó có khoảng 100 đôi giày họ vẽ. Thật là những con số kỷ lục. Tôi không đưa địa chỉ site đó vào đây vì nhiều bài quá chắc các bạn sẽ không có thì giờ đọc.

Đại khái tôi viết là vẽ đôi giày rất thú vị. Bạn vẽ quả táo nếu không giống có người sẽ hỏi khéo: Có phải là quả lê không ? Nhưng vẽ đôi giày thì vẽ thế nào nó cũng chỉ là đôi giày. Đừng sợ. Đôi giày có trăm ngàn kiểu đôi nào cũng có cái đẹp riêng không giày nào giống giày nào. Ai không nhớ những đôi giày của Van Gogh hay Andy Wahrol?

Giày phụ nữ là món quà đẹp nhất mà phái nam ta đã làm cho phái nữ. Bạn có bao nhiêu đôi giày? Chắc là cả chục. Rất nhiều bà cô blog đó đã đưa ảnh giày cho chúng tôi vẽ. Thú vị lắm!

Tôi sẽ từ từ đưa các tranh đó cho các bạn xem cho vui. Nhiều bức rất đẹp nhiều bức là mới tập vẽ. Tuy vậy ai cũng tử tế khuyến khích lẫn nhau không khí rất thân tình.

Để mở đầu đây là bức tranh bất hủ của Wayneo. Anh hình như là người Ấn vẽ rất đẹp chuyên về bút chì và bút chì than. Wayneo nói: "Tôi đã để ra 2 tháng quyết định vẽ... 100 đôi giày". Ghê chưa? Bạn nào có can đảm để ra 2 tháng vẽ giày?


KN: Em đã phát hiện ra lý do tại sao anh NVA lại thường vẽ giày rồi. Anh đăng tiếp vài bức vẽ nữa về giày em sẽ com một nhát dài dài... hì!

NVA:
Nhớ lới hứa nha! Chủ đề của anh là vẽ... giày cũ cho nên anh phải vào hầm tìm nhưng đôi giày thật xưa bụi bặm xấu xí nhưng đấy ắp kỷ niệm. Sẽ đưa lên trong một entry. Nhiều người Mỹ vẽ hay lắm.

COMMENT CỦA KHẢI NGUYÊN


Em không phải là dân họa nhưng xem những bức tranh anh đã vẽ cùng với những gì em đã xem đã đọc đã tự học em nghĩ:

- Nếu xét về hội họa giày dép là những đồ vật bất động khi sếp đặt chúng để vẽ. Vẽ chúng là vẽ tĩnh vật. Tuy nhiên khi vẽ tĩnh vật không chỉ diễn tả một "vật chết" - bất động như tên gọi mà phải quan tâm đến bố cục sắp xếp đồ vật sao cho hài hòa toàn diện có trước và sau; màu sắc phải tương phản nhưng hài hòa giữa sáng và tối giữa điểm nhấn và các yếu tố phụ làm nên toàn cảnh giữa các tĩnh vật với nhau. Kỵ nhất là xếp các đồ vật định vẽ thẳng hàng hoặc xếp ngang bằng nhau. Và như vậy: giày dép là loại đồ vật dùng để làm tĩnh vật mẫu vẽ đạt được yêu cầu cơ bản nhất nhưng cũng đầy đủ nhất các yếu tố kỹ thuật của hội họa trong vẽ tĩnh vật. Giày dép luôn có đôi. Bản thân mỗi chiếc giày chiếc dép đã hội tụ đủ bố cục màu sắc và sự tương phản cần thiết. Cũng chính vì có đôi nên khi sắp xếp 2 chiếc giày (hoặc 2 chiếc dép) nhất là giày (giày da) bên nhau sẽ tạo một khối tĩnh vật dễ làm cho người họa sỹ thể hiện toàn diện nhất trong kỹ thuật vẽ tranh tĩnh vật.


- Ngoài ra giày thường làm bằng chất liệu da nên độ bóng màu sắc thường thể hiện sự tương phản rõ nét nhất. Với giày cũ (giày đã đi sờn mòn xước rách...) càng thể hiện đầy đủ điều này.

- Giày cũng là thể hiện sự sống động rõ nét nhất của tranh tĩnh vật. Với những đôi giày cũ sẽ là biểu hiện đầy đủ tính cách "gu" thẩm mỹ sở thích bản tính cá tính (thậm chí cả nhân cách) hình thể hình dáng trọng lượng độ cao thấp của chủ nhân đôi giày đó. Như thế vẽ giày (nhất là giày cũ) là gián tiếp vẽ chân dung nội tâm hình dáng con người. Những đôi giày khác nhau sẽ cho ta đọc vị được tâm tính khác nhau của mỗi người nếu để tâm chú ý từ dấu mòn vẹt nơi nào của gót giày đến độ láng bóng trầy xước của da giày mũi giày đến cả những nút gút buộc của dây giày cũng đều làm nên tâm tính hình thể hoàn cảnh cuộc sống mức sống điều kiện sống môi trường sống của chủ nhân.


Vẫn nói: "nghe nhạc hiệu đoán chương trình" của các Đài Phát thanh Truyền hình trong và ngoài nước thường tổ chức. Còn với anh NVA - một trong số ít họa sỹ tài ba của vnweblogs chúng ta luôn quan tâm đến những bức ảnh của đôi giày của bạn bè càng cũ càng hấp dẫn sự say mê sáng tạo của anh cũng là dịp để anh có được sưu tập giày lại vẽ nên tâm tính chân dung bạn bè online lại giàu thêm sưu tập giày của nhiều hãng công ty sản xuất giày trên thế giới...?!?

Bỗng dưng KN chợt hình dung... một ngày trong sưu tập tranh tĩnh vật của anh NVA lấy ra hàng trăm ngàn bức vẽ về những đôi giày - người xem như được sống và chiêm ngưỡng trong bảo tàng giày thế giới và hơn hết là nhận diện ra những mảnh đời những cuộc sống chân dung của con người qua nhiều thế hệ nhiều quốc gia vùng miền.

Nếu KN không nhầm thì chị Hoài Vân là người bạn đầu tiên trên vnweblogs đã gửi đôi giày của mình góp vào "bảo tàng giày" ấy! Dù khi chụp nó chị còn chút vụng về hồn nhiên để sắp xếp bố cục cho hài hòa toàn diện!!!

Oohhhh la la!!! Nào chúng ta cùng cầu chúc cho anh NVA gặt hái thật nhiều thành công trong việc xây dựng... BẢO TÀNG THẾ GIỚI GIÀY!

More...

Ngồi buồn nhớ những rạ rơm

By

 


Khải Nguyên xin trân trọng giới thiệu tản văn: "Ngồi buồn nhớ những rạ rơm" của tác giả Huỳnh Kim Bửu - một cây viết tản văn mang đậm chất quê hương miền Trung.

NGỒI BUỒN NHỚ NHỮNG RẠ RƠM
Tản văn của Huỳnh Kim Bửu


Ta yêu các làng quê một phần vì nơi đó ta còn có những kỷ niệm xưa cũ và những "nét quê" mà  thị thành nơi ta đang ở không có. Trời nắng tháng ba chang chang cây lúa chín trĩu bông đứng ngoài đồng được cắt về tuốt lấy hết bông lúa thì phần còn lại là rạ rơm.

Rạ là phần thân lúa cũ; rơm là phần nhánh và lá bị bứt ra không còn dính với thân lúa. Rạ rơm trải phơi trong sân trong vườn cột thành bó móc phơi trên hàng rào các nhà lan ra tới ngõ xóm đường làng. Cảnh đó khiến người ta đi đến đâu cũng bực cái vướng chân nhưng cũng được hưởng cái vui nghe thấy mùi hương đồng nội thơm lừng: "Đường trong làng: hoa dại với mùi rơm/Người cùng tôi đi dạo giữa đường thơm". (Đi giữa đường thơm  - Huy Cận). Rạ rơm phơi 1 - 2 ngày đến khô chờ ngày người ta gom lại chất cao thành đụn ở chỗ mặt đất bằng phẳng cao ráo trong sân hoặc trong vườn nhà. Giữa đụn rạ rơm có trụ thường gọi là trụ rơm bằng gỗ săng chôn sâu đứng thẳng vững chải. Đụn rạ thân hình trụ trên ngọn xếp những lớp bó rạ tạo mái che đỉnh rút lại vừa đủ bung một bó rạ nữa làm ngù cho kín mái. Trông đụn rạ giống như một cây nấm khổng lồ có đụn to đường kính tới 3 - 4 met chiều cao 4 - 5 met. Bên cạnh đụn rạ là đụn rơm hình tháp to hơn nhiều ngôi bảo tháp nơi các nhà chùa trong làng. Trước nhà mọc đụn rạ rơm là có thêm nữa tiếng chim sẻ ríu...ran ríu... rít suốt ngày cho vui vì đó là nơi chúng bay về bươn chải tìm hạt thóc ăn. Ngày xưa khách vô nhà khác với bây giờ nhìn thấy mấy đụn rạ rơm lồ lộ trong sân là đoán ngay được chủ nhà thuộc thành phần kinh tế nào: Có nhiều ruộng hay ít ruộng? Giàu hay nghèo? - Nhà có đụn rạ đụn rơm to hẳn nhiều ruộng nhà giàu; nhà có đụn rạ đụn rơm vừa là nhà ruộng dăm sào non mẫu nhà trung lưu; nhà được một đống rơm con con bằng cái quạt gió giê lúa nơi nhà ông hàng xóm là nhà không mảnh đất cắm dùi nghèo rớt mồng tơi chỉ đi nhặt góp rạ rơm rơi vãi đem về. Nói ngày xưa khác bây giờ vì bây giờ sự giàu có được tính bằng những tiêu chí khác: Ông chủ có mấy ngôi nhà ở các thành phố lớn tiền vàng gởi ở những ngân hàng nào sự hưởng thụ cuộc sống thường nhật từ ông bà chủ cho tới các cô chiêu cậu ấm ra sao?...

Rạ rơm thân thiết với cuộc sống vật chất và tinh thần của người trong các làng quê. Rơm rạ cho người cái đun bếp tấm lợp nhà. Nhà nông nhờ có rạ rơm mà nuôi con trâu con bò làm đầu cơ nghiệp: "Trâu ơi ta bảo trâu này / Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta..." (Ca dao). Cho người cái ổ rơm nằm ấm đêm Đông lạnh lẽo cái gối gối đầu cho êm giấc ngủ cho tròn giấc mơ mà cũng cho cái ngẫm nghĩ về thân phận: "Gối rơm theo phận gối rơm/Có đâu dưới thấp lại chòm lên cao  (Ca dao). Đâu cũng rạ rơm. Có con chim trời tha cọng rơm về làm tổ cái hình nộm bện rơm làm bù nhìn giữ ruộng dưa và cả thơ Vịnh bù nhìn của một ông vua thương dân: "Quyền trọng ra uy trấn cõi bờ/Vốn lòng vì nước há vì dưa!..." (Lê Thánh Tông) nhà nông trộn rạ rơm với phân trâu bò bón ruộng vườn. Có một thời khó khăn quá người ta đã ngâm nước tro bếp giặt quần áo thay xà phòng; nhà công sở (trường học bệnh viện hội trường nhà hát...) là những dãy nhà dài lợp tới nhiều thiên tranh. Ai đã có lần bưng miếng cơm ăn bốc mùi ẩm mốc của hạt gạo giũ rạ mới thấu hiểu cái nghèo đến đáy của một bộ phận dân quê làm nghề giũ rạ đánh tranh cái nghề đi tìm hạt thóc sót trong các đụn rạ cũ! Người nghệ sĩ làng quê nhờ rạ rơm mà có cái nhìn phân biệt giả chân: "Anh hùng là anh hùng rơm/Ông cho mồi lửa hết cơn anh hùng" (Ca dao) nói thẳng lời hơn thiệt mà nhắc nhở người hãnh tiến đừng quên gốc quên nguồn: "Ai ơi đừng có quên rằng/Mình từ gốc rạ tung tăng lên ngài" (Ca dao). Rạ rơm thật chung thuỷ với con người vì còn theo người trong bộ hậu sự cho người lâm chung làm bó đuốc tiễn người ra đi ra cửa huyệt.

Những tháng 4 5 6 7 8 trong năm trôi qua thóc trong lẫm trong bồ nuôi người lúa lép lúa lừng ngoài hiên ngoài hè cho gà lợn ăn... vơi dần rồi hết sạch để  nhường chỗ cho cái ngày giáp hạt tới. Còn những đụn rạ rơm kia cũng theo thời gian mà còm cõi rồi tan biến nhường chỗ cho những đụn rạ đụn rơm mùa sau. Những đụn rạ rơm bị còm cõi theo ngày tháng là do bị rút ruột cho trâu bò ăn đun bếp ủ phân lên vồng trồng nấm... để rồi được chống đỡ bằng những trụ rơm phụ. Có những đám hoả hoạn đụn rạ rơm đã cháy thành tàn tro mà những trụ rơm vẫn còn bốc khói tới mấy ngày sau. Không ít trường hợp đám cháy để lại những trụ sù sì đen nhẻm như những cánh tay đưa cao lên với trời.

Vùng Nam Trung Bộ có câu: "Tiếng đồn Bình Định tốt nhà/Phú Yên tốt lúa Khánh Hoà tốt trâu" (Ca dao). Khách du lịch vào các làng quê Bình Định dễ dàng gặp những ngôi nhà lá mái lợp tới 4 - 5 thiên tranh với nội thất bóng lộn những đồ gỗ chạm trổ hoành phi liễn đối cẩn xà cừ giàu tính mỹ thuật...

Nhớ
ngày thơ đụn rạ đụn rơm là chỗ cho lũ nhỏ làng An Định chúng tôi bày bao trò chơi: cút bắt   5 - 10 đánh giặc giả...Được làm vua lũ thằng Cu Nhín Cu Loi... vẫn làm ngựa chưng đưng cho bọn tôi và thằng Hoành - con ông Hương bộ Nhuệ - cỡi.

Bây giờ nhớ quê mong được dịp về quê để tìm cảnh cũ nét quê xưa: Đàn chim dồng dộc treo trăm tổ đung đưa trên các bụi tre "trâu bò về rợp những nương ngô" những bầu cốm ngô cốm nếp giống như cái bầu ve quá khổ mà toả hương thơm phức các bà gánh bán dạo quanh làng...Nhưng đã không gặp không thấy! Những đụn rạ đụn rơm cũng theo đó mà vắng bóng thực rồi vì cây lúa bây giờ ngắn thấp cho năng suất cao mà rạ rơm không bao nhiêu. Vả lại từ lâu người ta đã cắt đập bằng máy tại ruộng rạ rơm thì đốt đồng vừa đỡ công gánh gồng vừa sẵn đó làm phân bón ruộng.

H. K. B

Địa chỉ: Huỳnh Kim Bửu 162/32/18 Nguyễn Thái Học Quy Nhơn Bình Định. ĐT: 056 3524406 - 0958 501562 

 

More...

Tiếng người thương

By

 



Em có còn ao ước những mùa thu?
Khi Hà Nội trời vẫn xanh đến thế
Khi Hồ Gươm nắng vàng như nỗi nhớ
Khẽ chao nghiêng một chiếc lá lìa cành.

Em có còn mong nhớ nữa không em?
Đêm thành phố nồng nàn hương hoa sữa
Sóng hồ Tây quyện trong anh nỗi nhớ
Gió heo may xao xác bước chân qua.

Mùa thu này em đã xa... rất xa
Ký ức ngẩn ngơ anh lang thang hoài trên phố
Đi qua bao cô đơn anh chẳng còn nhớ nữa
Nhưng anh vẫn tin ngày ấy - có em về...

Thu Hà Nội dịu dàng đam mê
Để anh bên em được bình yên như thế!
Ta có nhau truyền cho nhau hơi thở
Cho hoa sữa nồng nàn cho anh nói - yêu em! 

More...

Có những điều mà xưa nay ít ai nghĩ cho chị...

By


Gặp người vợ đầu của Lưu Quang Vũ:

Vẫn chưa quên chuyện cũ với Quỳnh - Vũ!

LTS Bee.net.vn:
Trong lòng công chúng và bè bạn cuộc đời và mối tình Quỳnh - Vũ là một biểu tượng. Những đau khổ và hệ lụy vì yêu của họ cũng khiến nhiều người coi Quỳnh - Vũ là tri âm tri kỷ. Nhưng có một người không nghĩ như thế - âu cũng là lẽ đương nhiên của tình yêu - đó là người yêu người vợ đầu tiên của kịch tác gia Lưu Quang Vũ: nghệ sĩ Tố Uyên.

Qua câu chuyện của Tố Uyên ngộ ra một điều: Khi yêu quá một ai đó lòng ta ít khi còn giữ được bình tĩnh và khách quan. Và thời gian không thể là liều thuốc nhiệm màu để làm lành vết thương lòng!Dù biết nhiều điều Tố Uyên nói là quá chủ quan nhưng tôi vẫn thấy chia sẻ với bà - bởi với tư cách là NGƯỜI ĐÀN BÀ YÊU - Tố Uyên bị thấm thía vì trải qua cảm giác thất bại kể cả khi "người ta" và tình địch đã đi về thế giới bên kia (đặc biệt sự ra đi đó khiến mối tình của họ trở nên lung linh hơn).

Đó là lý do để chúng tôi quyết định đăng bài viết này.


Nếu Vũ nhẫn nại một chút thì...


Về chuyện Tố Uyên và Lưu Quang Vũ chia tay có người nói rằng nguyên nhân đổ vỡ là vì Tố Uyên nổi tiếng không quan tâm chia sẻ với chồng trong khi Lưu Quang Vũ lại tìm được điều đó ở Xuân Quỳnh...


Anh Vũ là người rất thương vợ thương con. Không phải vì cảm thấy vợ ít quan tâm ít chia sẻ mà tìm đến Xuân Quỳnh đâu.

Lúc đó tôi gian nan quá công việc nhiều rồi bị người ta ghen ghét "đấu đá" tôi thấy mệt mỏi ức chế... Vũ bảo "Anh không làm được gì cho em cả". Vũ cảm thấy mình không làm được gì đỡ tôi không làm gì cho vợ cho con nên tự Vũ xa tôi đi để hoàn thiện mình "để xứng đáng với tình yêu của em" vì lúc nào Vũ cũng cảm thấy kém tôi.

Lúc đó Vũ là người cầm bút độc lập đấu tranh. Còn tôi muốn hoàn thành một bộ phim thì phải làm việc với rất nhiều người đạo diễn họa sỹ quay phim... Vũ không muốn cho tôi đi công tác nhiều.

Vũ bảo "chúng mình khác nhau quá. Một trong hai chúng ta đứng dưới ánh sáng mặt trời. Em thì cần có con còn một mình anh anh cũng viết được".

Sau đó Vũ viết một cái thư cho tôi ý là giận muốn chia tay. Lúc đó chiến tranh nhiều cái bộn bề lắm. Mà tôi cần người đàn ông có thể chia sẻ. Khi Vũ nói thế tôi lại không nói được. Tôi dại! Mà gặp Xuân Quỳnh thì cô ấy ghê gớm quá.

 Tố Uyên và bố chồng Lưu Quang Thuận (bên phải) Lưu Quang Vũ (bên trái)
những ngày hai người còn cháy gan cháy ruột vì nhau.

Tố Uyên có trách Xuân Quỳnh không?

Trách chứ. Tất nhiên là tôi trách trong thầm lặng của tôi. Nhẽ ra Quỳnh phải hiểu con người sống phải như cột mốc cây số ấy quan hệ phải biết đến đâu là điểm dừng.

Người ta không biết cứ nói tình yêu của Xuân Quỳnh với Lưu Quang Vũ mới là tình yêu đích thực nhưng không bao giờ có tình yêu nào long lanh tốt đẹp lại xây dựng trên sự đau khổ của người khác cả.

Xuân Quỳnh đã có chồng con rồi sau đó bỏ chồng và chen ngang vào gia đình một người khác nhưng không được mới quay sang nhà tôi. Quỳnh ở ngay cạnh phòng vợ chồng tôi trong khu tập thể. Quỳnh vừa là bạn văn vừa là chị thế nên Vũ bảo thi thoảng để Quỳnh sang nhà chơi nấu cơm ăn chung cho vui sợ Quỳnh buồn. Rồi Xuân Quỳnh "lấn quá". Lúc đó tôi trẻ nên tự ái. Còn Vũ thì dại dột.

Trong cuộc tình với Lưu Quang Vũ Tố Uyên có điều gì ân hận không?

Có lần tôi với Vũ đạp xe đạp đi chơi Vũ nói muốn hai đứa quay lại với nhau. Rồi những lần Vũ sang đây chơi Vũ đều nói nhẹ nhàng ý tứ cả. Tính Vũ thế. Đúng ra năm 1985 1986 là đã về với nhau rồi. Nhưng... cô Quỳnh cũng níu kéo ghê quá. Nếu cô Quỳnh "thả" ra thì vợ chồng vẫn về với nhau bình thường.

Ngay cả khi hai đứa đã bỏ nhau rồi nhưng tôi và Vũ vẫn nói chuyện vẫn đạp xe đi chơi. Mà lúc bỏ nhau Vũ bảo "em với anh có giấy tờ cũng thế mà không có giấy tờ cũng thế chúng mình thì cần gì" nên thôi nhau rồi mà nhiều thứ vẫn bình thường...


Nghe nói một tay Tố Uyên lo toan mọi việc từ nuôi con đến xây nhà riêng... Cứ một mình thế cô không tủi thân sao?


Tủi thân nhiều chứ. Mọi việc mình cứ gánh vác hết. Vừa là đàn ông vừa là đàn bà. Người đàn ông đi cứu người này người kia họ giải phóng được một thế hệ còn người đàn bà biết giáo dục biết dạy dỗ con cái là cứu được mấy thế hệ. Vai trò của người phụ nữ rất là lớn.


Lưu Minh Vũ gần như là niềm an ủi cuối cùng
trong cuộc tình với người đàn ông tài hoa kịch tác gia Lưu Quang Vũ


Nhưng nếu người phụ nữ cứ làm quá nhiều việc như thế thì bản thân họ một lúc nào đó sẽ cảm thấy quá sức còn người đàn ông lại không thấy được vai trò của mình trong gia đình. Có khi nào vì Tố Uyên cứ "tham lam" gánh vác mà vai trò của Lưu Quang Vũ bị lu mờ...?

Nhiều lúc tôi cảm thấy quá khổ. Cho nên tôi rất cần người đàn ông biết thông cảm. Anh Vũ lúc đó còn quá trẻ. Đầu tiên tôi chỉ là người lo toan thôi. Hơn nữa là lúc đó tôi nổi tiếng quá như là một cái gì đó trùm lên Vũ. Mà lúc đó Vũ chưa đạt được nhiều trong sự nghiệp Vũ buồn Vũ nghĩ tiêu cực. Nếu Vũ nhẫn nại một chút thì mọi việc đã suôn sẻ đẹp đẽ.


Bị Xuân Quỳnh đánh ghen


Có phải vì yêu Lưu Quang Vũ quá nên đến nhiều năm sau đó Tố Uyên không đón nhận người khác?


Bản thân mình vẫn dùng dằng đàn bà mà dễ tha thứ lắm. Tôi không đón nhận ai vì tôi sợ khổ. Không phải vì so sánh với Vũ và thấy họ kém Vũ mà không đón nhận.


Mỗi người ở một thời điểm khác nhau nhưng người phụ nữ làm lại cuộc đời khó hơn người đàn ông. Tìm được người hiểu và chia sẻ với mình đâu có đơn giản. Vũ nhận ra khát vọng của tôi quá lớn Vũ hiểu nhưng không đồng hành được.


Gần như Tố Uyên tự đặt mình sống ở một cái "tầm" khác nên nhìn mọi người bé lại. Có phải vì thế mà Lưu Quang Vũ không đồng hành cùng Tố Uyên được?


Tôi tiếc là nhiều người không hiểu mình. Có thể là Vũ nghĩ nhiều đến việc tự hoàn thiện bản thân với lại tư duy lúc đó chưa tới. Vũ bị dùng dằng giữa bên này bên kia. Làm thế nào để trọn vẹn với vợ mà cô kia cũng thông cảm... Nhưng với Vũ lúc đó chỉ có làm việc. Vũ làm việc để hoàn thiện mình và để nói với người xưa rằng đấy anh là người như thế!

 

Nữ sĩ Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ.  

Nhưng Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ vì nhau rất nhiều đấy thôi. Người ta bảo tình yêu đó làm cả hai người "chín" hơn và nâng cánh cho nhau...

Tôi nghĩ là người ta chỉ chấp nhận nền móng đầu tiên còn cô Quỳnh chỉ là cái gì thêm dấm thêm ớt vào thôi. Người ta sẽ nhắc đến người vợ đầu tiên người chồng đầu tiên người tình đầu tiên bởi vì nó trong sáng. Còn với Xuân Quỳnh lúc đầu cũng chỉ là tình chị em tình bạn viết còn sau này có một chút tình yêu nhưng đó là một phút nào đó Vũ bị lỏng ra.


Tôi ra đi một cách êm đềm cũng như cái bít-tông đẩy Vũ hoàn thiện mình suy nghĩ về cuộc sống và cất cánh cho kịch cho văn chương. Bởi vì lúc đó tôi đã là nghệ sĩ nổi danh.


Nhưng Xuân Quỳnh mới là người sau cuối... và người ta vẫn bảo người cuối mới là người quan trọng?


Có trách thì trách Xuân Quỳnh vì chị là người lớn tuổi chính ra chị phải khuyên răn và có điểm dừng chứ không thể thấy gia đình em như thế lại... lấy về cho chị.


Xuân Quỳnh sang tận đây đánh ghen và bắt tôi phải lấy ai đấy đi cho xong chứ không chịu dùng dằng không cho Minh Vũ chạy đi chạy về.


Vì thế tôi đi lấy người khác nhưng chúng tôi chỉ ở với nhau 1 2 năm. Cuộc sống với người thứ hai không vui vẻ nên Vũ càng thông cảm với tôi.


Nếu lần đó Vũ và Quỳnh không mất vì tai nạn thì về cũng chia tay rồi. Vì trước khi đi Vũ cũng gặp tôi và muốn hai đứa quay lại với nhau cho mọi thứ ổn định. Đám cưới tôi và Vũ Quỳnh còn đến quét nhà bày kẹo đón khách các thứ... lúc đó vẫn là bà chị. Còn sau này đám cưới của Quỳnh và Vũ chỉ có 3 4 người thôi.



Trong tình duyên Tố Uyên không hạnh phúc.
Cả trong sự nghiệp Tố Uyên cũng không hề gặp may
cho dù cô nổi tiếng từ thuở 13 và hai lần vào tuyến lửa biểu diễn cho thương binh xem.

"Của Xê-da hãy trả lại cho Xê-da"!


Tố Uyên không sợ người ta nói mình ghen thái quá với người đã mất?


Sống tôi còn chẳng ghen thì chết rồi tôi ghen làm gì. Tôi không có chữ ghen trong người.


Vậy mối quan hệ của cô với nữ sỹ Xuân Quỳnh sau này như thế nào?


Tôi gọi Quỳnh bằng cô xưng cháu Quỳnh hơn tôi gần chục tuổi. Khi Vũ lấy Xuân Quỳnh tôi hiểu và thông cảm cho Vũ. Thậm chí khi Quỳnh đẻ tôi còn mang sữa mang quần áo trẻ con lên tặng. Khi Quỳnh chửa vượt mặt tôi còn xách nước cho. Chúng tôi ở cùng một khu tập thể mà.

Có lần Xuân Quỳnh ốm thập tử nhất sinh Vũ bảo "Em lên chăm Quỳnh nó ốm lắm!". Tôi lên chăm sóc giặt giũ quần áo cho Quỳnh. Tôi gọi xích lô để Vũ đưa Quỳnh đi bệnh viện mình ở nhà nấu cơm chiều cho các em và gia đình.




Tố Uyên nghĩ thế nào về cái kết cuộc đời mình?


Tôi không nghĩ đó là một cái kết có hậu đâu. Tôi là người sống nhân hậu nhường nhịn chịu thiệt thòi có trí tuệ... Đáng ra tôi phải được hạnh phúc nhưng tôi không có gì cả. Tất cả những gì tôi có là sự rèn luyện của chính mình mà được.

Ngay cả cái danh hiệu NSƯT mà báo chí vẫn gọi là vì mọi người nhớ tới những cống hiến của tôi cho điện ảnh cho sân khấu kịch cho Đài... mà gọi chứ người ta "chưa trả" cho tôi đâu.  Hai lần tôi đi tuyến lửa đều trong năm Mậu Thân 1968 cái lúc mà chiến tranh ác liệt nhất. Đến giờ tôi vẫn băn khoăn là tại sao họ vẫn chưa trả cho tôi những gì họ đã lấy! "Của Xê-da hãy trả lại cho Xê-da"


Cảm ơn NSƯT Tố Uyên!


Nguyễn Hương (còn nữa...)

More...

Có loài cỏ mang hình cây lúa

By

Ngọc Yến


Có một bờ lau trắng luôn ẩn hiện trong tôi   bờ lau của một thời xa xôi xuân trẻ. Ngày ấy tôi cùng chị TC đến nhà chị MH nhân cuối tuần. Hai chị chuyện trò cùng nhau còn tôi cứ thơ thẩn lan man... chợt nhìn thấy phía xa xa trước nhà chị MH có cả một bờ lau trắng toát rực dưới ánh chiều đang phất phơ ngả nghiêng đùa theo gió. Nét đẹp trinh nguyên pha lẫn chút hoang dại bất cần từ những cọng lau thẳng cao mà mềm mại cuốn hút tôi đến nỗi tôi cứ thế đi thẳng về phía đam mê.

Đường chông chênh đầy thử thách đôi gót chân cô gái thị thành tôi cầm đôi giầy trên tay và cố bám víu đất dưới chân mình một cách bướng bỉnh. Tôi nhủ lòng phải chạm và hái bằng được "nét đẹp trinh trắng" đang phơi mình đầy quyến rủ dưới bầu trời lộng gió và phải thật lâu tôi mới đến được nơi mình đang khao khát. Thế nhưng tôi không cách nào tìm được bông lau có sắc trắng như tôi đã nhìn từ xa và mơ ước vì khi đến gần những bông lau đều chung sắc trắng ngà. Lau vẫn thế vô tư lượn sóng quanh tôi còn tôi cứ thẩn thờ như vừa đánh mất một điều gì không rõ.


Tôi hái một bó lau và quay về những bông lau không hề lừa dối chỉ có tôi tủi lòng vì trót yêu một vẻ đẹp không có thực trên đời. Bước chân càng xa thì khi quay nhìn tôi lại thấy lau càng rực trắng sắc trắng từ ánh nhìn đầu tiên gieo cho tôi lòng yêu thích. Cho đến bây giờ tôi vẫn giữ im lặng về nỗi thất vọng đầu đời của mình cho sự nhầm lẫn ngày xưa. Chị MH khi thấy tôi ôm bó lau về thản nhiên nói " Trời ơi bên hè cũng có nè em đi chi cho xa". Tôi thấm cái đau không từ đôi bàn chân nông nổi mà đau vì tôi biết mình luôn mơ mộng hão huyền.

Trước mặt nhà tôi bây giờ cũng có một bãi lau mọc đầy trên mảnh đất những người mua quá nhiều nên không buồn đến cất. Tôi vẫn luôn yêu những bông lau ấy như ngày thơ dại (mà tôi cũng chẳng biết mình đã khôn bao giờ chưa) mỗi buổi chiều hoặc những đêm trăng tôi một mình ra sân và lặng nhìn. Với tôi lau vẫn trắng - sắc trắng của ngày nào - những khi vụn vỡ mình trước tình đời lòng người thay trắng đổi đen... tôi lại tìm đến kỷ niệm đầu với lau. Vì phải chăng từ ngày xưa đó lau đã ngầm cho tôi khái niệm về cuộc sống.

Cái Đẹp chỉ trọn vẹn khi ta chưa chạm đến. Và khi đắng cay thất vọng trước tình đời cũng đừng nên quá đớn đau bỡi không có gì là hoàn mỹ. Hãy chấp nhận như lau chỉ trắng khi ta nhìn bằng đôi mắt từ xa.

Không hiểu lau có "vận" vào tôi hay không mà tôi luôn ngầm nhắc nhở răn mình "Tình cũng như Lau"


CÓ LOÀI CỎ MANG HÌNH CÂY LÚA

Chị!

Đã từ lâu em rất muốn viết một entry dành cho chị. Nhưng em vụng về và lúng túng đến mức: chưa thể bắt đầu. Em không vin vào cớ "bận rộn" đâu vì đó chỉ là yếu tố khách quan. Em chỉ nhận thấy mình đang bất lực: hiểu mà khó diễn đạt biết mà chưa thể bắt đầu như thế nào... Chỉ mong như một bàn tay một ánh nhìn biểu đạt tình cảm để chị cảm nhận những ấm áp từ một người bạn nhỏ tuổi dành cho mình. Mong muốn giản dị như vậy thôi chị à!

Ngay với entry này cũng thế! Em khẳng định em là người đọc đầu tiên khi chị đưa lên đấy. Nhưng khi đọc xong thì em quyết định là từ từ hãy viết. Em muốn đọc thêm một đôi lần... để rồi lựa lời chia sẻ cùng chị.


Cái đẹp như loài hoa như tranh vẽ như ảnh nghệ thuật như con gái... Có loài hoa chỉ đẹp một vẻ đẹp thuần khiết trinh nguyên khi nó hiện hữu trong đời sống tự nhiên. Hoa đồng nội chị hái về xem sẽ chẳng tươi tắn được lâu vẻ đẹp duyên dáng riêng có dần biến mất trước gió quạt bàn quạt trần cánh hoa sẽ chẳng còn rung rinh như trước gió trời nơi triền đê nơi bến sông. Nhưng cũng có loài hoa khi hái đem về... hương hoa và thêm sự sắp đặt khéo léo của bàn tay con người sẽ khiến hoa trở nên đài các mĩ miều. "Ảnh nhìn xa hoa nhìn gần" tranh thì phải soi xét ngó nghiêng suy ngẫm rồi liên tưởng... mới đọc vị được hồn cốt chủ đề mà thông điệp từ chủ nhân của nó muốn gửi gắm thổi vào. Con gái hay phụ nữ cũng thế thôi. Em nhớ một câu danh ngôn của danh họa Tây Ban Nha Francisco De Goya: "Thân thể trần truồng của người phụ nữ là tác phẩm tuyệt mỹ của tạo hóa còn ý thức tà dâm về sự trần truồng ấy là sản phẩm của bản chất lưu manh".

Như thế có nghĩa là: ngoài ý thức về "cái đẹp" theo ý nghĩa nhân văn thì "cái đẹp" cũng thật đa dạng để ta có thể thưởng ngoạn bằng nhiều phương cách: có thể nhìn từ xa hay ngắm nghía thật gần có thể tay ta muốn được cầm nắm sờ thấy mũi ta ngửi được lưỡi ta được nếm náp và có khi thân ta được ngâm tẩm trong đó để thưởng thức đến tận cùng của bản chất "cái đẹp".

Bông lau trắng là có thực ở ngoài đời nhưng những ảo giác ảo ảnh thậm chí là những hoài vọng trong tâm sự của chị lại ngự trị ở một vùng tâm thức rất xa. Đó là cái đẹp phải nhìn từ xa đừng cầm nắm đừng hái mang về... Phạm Quốc Ca có một bài thơ ngắn về bông lau đấy! Em gõ ra ngay đây đọc xong chị vợi bớt nỗi buồn đi nhé!

Có loài cỏ mang hình cây lúa
Hút màu mỡ nhiều nên xanh tốt vượt đầu
Những cây lúa cứ lặng thầm làm hạt
Cỏ cũng lòe người dâng một thứ: bông lau.


Em cũng xin mượn một bài thơ của chính tác giả này để mong làm ấm áp lòng chị đây:

Đừng buồn nhé ơi sao Mai mọc muộn!
Ngôi sao đến được với bình minh
Thầm nung nấu cho một giờ rực sáng
Hạnh phúc sao khi ta cháy hết mình.


Vì thú thật em thấy chị... buồn mới đẹp những trang viết của chị... buồn mới hay lạ thế chứ!?

 

More...

Chín bậc tình yêu

By



CHÍN BẬC TÌNH YÊU
Nhạc và lời: An Thuyên

Chín bậc núi rừng chín bậc nghiêng nghiêng
Tuổi ấu thơ ta lớn lên ở đó
Cây muỗm xanh quả bồ quân chín đỏ
Đầu cầu thang ngồi đón mẹ về

Chúng mình lớn rồi...
Tính tảu so dây
Cùng hát then trao vòng tay bẽn lẽn
Mai cách xa anh ra đi bộ đội
Đầu cầu thang dấu chân anh vẫn còn

Chín tháng mẹ hiền
Từng bậc lo âu và thương nhớ
Chín tháng mẹ hiền
Nhà sàn đơn sơ mẹ sinh con
Những bước đi đầu tiên mẹ dìu lên từng bậc
Chín cung đàn chín cung đàn bên nôi mẹ ru

Chín khúc đợi chờ
Ngày hội vui anh về quê thăm
Bắc chiếc cầu vồng
Về nhà anh em làm dâu
Những bước đi đầu tiên
Từng bậc thang nhà người
Bước ngập ngừng...
Bước ngập ngừng... chín bậc tình yêu

Mời click vào đây để thưởng thức ca khúc CHÍN BẬC TÌNH YÊU do ca sĩ Trung Anh thể hiện
 

 
Ca khúc với "Chín bậc tình yêu" có lẽ ai cũng thuộc nhưng không phải ai cũng hiểu: Tại sao bậc cầu thang nhà sàn lại có 9 bậc? Vẫn biết nhà sàn là không gian văn hóa rất đặc biệt trong đó chiếc cầu thang giữ vai trò quan trọng không thể thiếu trong kiến trúc ngôi nhà sàn truyền thống nó gắn bó hữu cơ mật thiết với ngôi nhà của nhóm các dân tộc ở nhà sàn -  đó là nhóm ngôn ngữ Tày - Thái (Thái Lào Lự Tày Nùng Cao Lan - Sán Chỉ Giáy La Ha và Pu Péo). Mỗi chi tiết đều gắn với ý thức tâm linh của cộng đồng này. Đơn cử: Khi mới lọt lòng người cha đan tấm phên cài lá xanh làm "ta leo" đóng ở chân cầu thang để mong đứa bé khỏe mạnh hay ăn chóng lớn tránh những "vía độc vía xấu"... Và tập đi tập lên xuống với chiếc cầu thang để yêu để hẹn để tâm tình nơi cầu thang nhà sàn... đến khi mười tám đôi mươi rời nhà mẹ đẻ theo "người ta" về nhà chồng chiếc cầu thang gắn với tình mẫu tử và hình bóng người mẹ như ca khúc trên. Cầu thang còn là một bộ phận trong nghi lễ nghi thức trong mỗi ngôi nhà mỗi gia đình... Người Thái có câu "chưa lên cầu thang chưa vào nhà" cầu thang của người Thái Tây Bắc như cái cổng vào mỗi ngôi nhà của người Kinh ở đồng bằng là thế!

KN xin kể một câu chuyện dân gian dân tộc Thái vùng Tây Bắc để trả lời câu hỏi: Tại sao bậc cầu thang nhà sàn phải là số lẻ và thường có 9 bậc?

Ngày xưa người Thái đã biết làm nhà sàn để tránh nước lụt thú dữ. Khi ấy chưa quy định làm bậc thang lẻ hay chẵn. Ở mường nọ có một vợ chồng làm nhà với số bậc chẵn. Một tối người chồng đi quăng chài bắt cá ở sông người vợ đang có mang ở nhà và bỗng thấy có một con dế bay vào nhà người vợ bắt nướng ăn.

Ngoài sông người chồng đang quăng chài thấy bóng người đi qua tưởng đó cũng là người đi kiếm cá bèn hỏi: Đi câu có bắt được cá không? Người kia trả lời: Pá khan me mẻ (bắt được một con cá chiên có chửa). Người chồng nghe thấy thế giật mình mới biết người đó là ma (người Thái ở hai bên bờ sông Đà thường bắt dế mèn làm mồi câu cá chiên nếu tối thấy dế mèn vào nhà thì họ cho rằng đó là ma đi câu. Và ma thì hay nói ngược nếu đi đêm gặp người nói ngược đó chính là ma. "Pá khan me mẻ" tức là "Pá khẻ me man").

Người chồng vội vã về nhà hỏi vợ: Ở nhà có ăn hay thấy cái gì không? Người vợ trả lời: Có thấy con dế bay vào em nướng ăn rồi! Người chồng nghĩ lại và nghi ngờ rằng con ma đó đã câu vợ mình rồi anh ta nghĩ mình phải làm gì để đánh lạc hướng con ma để con ma không nhận ra nhà mình. Anh ta đi ra cầu thang cầu thang có số bậc chẵn anh ta liền chặt bớt đi một bậc cho lẻ; vào ống đũa trong chạn anh ta vứt đi một chiếc cho lẻ rồi mới đi ngủ.

Đến đêm con ma tìm đến ngôi nhà của vợ chồng nọ để bắt vợ nó thấy cầu thang lẻ và nó tưởng nhầm nhà nên đã đi tìm nhà khác có bậc thang chẵn để bắt vợ nhà đó đi.

Hai vợ chồng nhà nọ đang ngủ bỗng nghe thấy tiếng kêu lớn người vợ của một gia đình khác trong bản đã chết con ma đã bắt nhầm. Câu chuyện được kể ra khắp bản gần bản xa nên bà con người Thái bảo nhau khi làm cầu thang phải làm bậc thang lẻ và chỉ làm bậc thang chẵn khi làm nhà mồ mà thôi.

Tại sao bậc cầu thang thường là 9?

Ngày xưa người Thái trắng thường làm 10 bậc cầu thang. Ở bản kia có hai mẹ con sống với nhau người chồng đã chết mẹ con nuôi nhau. Một hôm hai mẹ con cùng vào rừng kiếm củi bỗng có một con hổ bất ngờ xuất hiện và đòi ăn thịt cả 2 người. Người mẹ van xin hổ: Xin ông tha cho cháu ông hãy ăn thịt tôi!

Con hổ đồng ý người mẹ nghĩ: Mình chết ai nuôi con đây? Và phải nghĩ ra cách gì để giúp hai mẹ con thoát nạn. Bà liền nói với hổ: Trước khi nộp mạng cho tôi về nhà vái lạy tổ tiên nhà tôi có 10 bậc ông cứ vào bản thấy nhà 10 bậc thì lên.

Con hổ nghe thế liền bằng lòng. Hai mẹ con về đến bản báo với cả bản chặt bớt đi một bậc cầu thang nếu không tối nay hổ về sẽ bắt. Thế là cả bản nhà nào cũng chỉ còn 9 bậc cầu thang. Đến tối con hổ tìm về bản nó đi tìm nhà có 10 bậc nhưng tìm mãi không thấy nhà nào cũng 9 bậc. Trời sáng nó trở về rừng. Thế là hai mẹ con thoát nạn.

Vì thế sau này khi làm nhà người Thái bảo nhau làm cầu thang chỉ làm có 9 bậc để tránh mọi tai họa.

Câu chuyện là thế mỗi nét văn hóa đều gắn với tâm linh và tâm linh ra đời từ chính đời sống của con người. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đây thì quả là chưa đủ. Người điền dã xin bổ sung thêm một ý để mở rộng và cũng là để nhận diện: văn hóa là giao thoa là tác động qua lại và chịu ảnh hưởng lẫn nhau giữa các cộng đồng các tộc người.

Theo quan niệm của người Á Đông nói chung và người Việt nói riêng: Sinh-Lão-Mệnh-Tử là quy luật tiếp diễn của một đời người: Con người sinh ra lớn lên có bệnh và chết. Vậy nên dãy số 1 - 2 - 3 - 4 là biểu thị của quy luật này. Bởi thế người ta thường chọn con số 5 9 13 để dùng trong kiến trúc truyền thống.

1 - 2 - 3 - 4 - 5
Sinh-Lão-Mệnh-Tử-Sinh
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9
Sinh-Lão-Mệnh-Tử-Sinh-Lão-Mệnh-Tử-Sinh
1- 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13
Sinh-Lão-Mệnh-Tử-Sinh-Lão-Mệnh-Tử-Sinh-Lão-Mệnh-Tử-Sinh

Như thế tuyệt nhiên con số 9 là con số hài lòng và thường dùng nhất trong tâm thức người Việt chúng ta./.

 

More...