Vắng em

By




Chiều vàng võ... vì em
Đêm dài hơn vì nhớ
Đông về... gõ cửa
Gió thổi từng cơn.

Bàng không còn tươi non.
Lá đỏ bâng khuâng lạ thế
Bài thơ chơi vơi như thể...
Chiều... vắng em!





Chiều vắng em
Bài thơ chơi vơi như thể...
Lá đỏ bâng khuâng lạ thế
Bàng không còn tươi non.

Gió thổi từng cơn.
Đông về gõ cửa
Đêm dài hơn vì nhớ
Chiều vàng võ...
... vì em!
 

More...

Nếu...

By



NẾU KHÔNG CÓ ĐÀN ÔNG
Mắt nâu Chân dài

Nếu không có đàn ông
Thế giới này sẽ giản đơn hơn
Không có nỗi buồn chiến tranh
Bởi phụ nữ yêu hoa hồng và ánh sáng.

Nếu không có đàn ông
Cuộc sống sẽ giản đơn hơn
trên không trung
Ngập tràn hương thơm và tiếng hát
Sắc đẹp thanh xuân miên viễn trên từng khuôn mặt
Bởi không có nỗi lo toan và sự sinh đẻ giày vò.

Nếu không có đàn ông
Trái tim không bao giờ biết khóc
Không có những đứa trẻ sinh ra bị vô thừa nhận
Không có nỗi hận thù bởi không được thương yêu.

Thà đừng có đàn ông
Chắc chắn thế giới sẽ có nhiều cách để duy trì nòi giống
(Như "dòng sông mang thai" của Vương quốc đàn bà).

Nếu không có đàn ông
Phụ nữ sẽ học cách đóng thuyền và đánh cá
Cách dựng những ngôi nhà cách trồng cây hái quả....

Đàn ông làm gì nhỉ
Trong vũ trụ vô cùng....


PHỤ NỮ ƠI!
Khải Nguyên

Không có đàn ông
Phụ nữ sẽ thôi không lãng mạn
Không còn thấy hoa hồng là đẹp
Quần áo xiêm mũ làm gì... thà trần trụi nguyên sơ.

Không có đàn ông
Phụ nữ sẽ thấy mình rất thừa!
Cái vòng tròn hạnh phúc chỉ còn là một nửa
Chẳng thể lăn.

Không có đàn ông
Phụ nữ sẽ hết cả biết cách làm duyên
Sẽ chẳng thể vịn vào những cái "giá như..." để sống
Cái gốc của tình yêu vĩnh hằng là khát vọng
Khát vọng của đàn bà được khởi nguồn từ đàn ông!

Không có đàn ông
Chị em sẽ chẳng được thức khuya đợi cửa ngóng đức ông chồng
Dẫu là đi liên hoan hay đi làm ca ba về muộn
Hạnh phúc là đợi chờ là lắng lo khuya sớm
Đúng không?

Không có đàn ông
Rồi một ngày kia
Hoa cỏ sẽ ngủ yên tiếng chim sẽ chẳng hót khi bình minh lên
Những người đàn bà... có còn...
Vừa giặt rũ vừa quét nhà... mà miệng vẫn ngân nga câu hát:
"Giận thì giận... mà thương lại càng thương..."

Không có đàn ông
Ngày 8 tháng Ba hay ngày Valentine
Ai sẽ ngóng chờ ai tặng nụ hôn...
Và bông hoa hồng thay cho lời nói yêu đây nhỉ?

Không có đàn ông là  sẽ buồn vô cùng đấy nhé!
Phụ nữ ơi!



THÔI MÀ!
Khải Nguyên

Không có đàn ông
Vũ trụ sẽ chỉ toàn là bóng đêm
Những người đàn bà và trẻ con sẽ sợ ma lắm!
Ôm nhau chụm lại mà khóc... huhu

Không có đàn ông
Ai người sưởi ấm
Khi mùa đông về... lạnh tái tê?

Không có đàn ông
Thì có mạnh mẽ như bà Thủ Tướng Anh Margaret Thatcher
Cũng phải khóc...
Như thép
Nóng chảy ở nhiệt độ hơn một nghìn độ C.

Không có đàn ông
Ai khen nàng đẹp như thế kia!
Để ai ngượng ngùng quay đi và làm duyên được chứ!?

Không có đàn ông
Trái đất sẽ ngừng quay và đàn bà bỗng nhiên vô tích sự

Ồ không!... không!
Thề sẽ trăm ngàn lần "không!"
Để em của anh không là "vô nghĩa" - trước anh.

Thôi mà!
Cứ đủ đàn ông - đàn bà... để thế giới có em - anh!

More...

Nụ tầm xuân rạng rỡ sắc xuân

By



Ngày Xuân
Ai đi hái lộc?
Ai chúc tụng nâng ly?

Tôi chọn cho mình một con đường để đi
Không hướng Nam
Không hướng Bắc
Cũng chẳng phải Đông chẳng phải Tây
Tôi chọn cho mình con đường ngắn nhất
Con đường đến với trái tim của những người bạn viết
Để nhận về lộc biếc và cả trời xuân.

Khát vọng được chắt chiu từng câu chữ thanh âm
Từ những con tim tràn đầy nhựa sống
Từ những yêu tin trao và nhận
Để mỗi trang đời lấp lánh một chữ TÂM.

Con đường đi xa về gần
Giao nhau nơi ngã ba ngã bảy
Dòng thời gian dòng đời vẫn chảy
Điểm gặp gỡ nào cũng gặp tri âm.

Sớm xuân nay lảnh lót trong ngần
Chiền chiện gọi nhau gọi xuân về hối hả
Thấy lòng mình bỗng dưng trong trẻo quá
Nụ tầm xuân rạng rỡ... sắc xuân.

More...

Một tập tục đẹp trong ngày 30 Tết

By

 
 
Tó cáy (chọi gà) - một trò chơi dân gian dân tộc  Lự

Dân tộc Lự là 1 trong 3 dân tộc duy chỉ có ở tỉnh Lai Châu (La Hủ Mảng và Lự). Người Lự thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái (Tày Thái Nùng Sán Chay Giáy Lào Bố Y và Lự) phân bố chủ yếu ở hai huyện Bình Lư và Sìn Hồ thuộc tỉnh Lai Châu với số dân khoảng 4.500 người. Trên thế giới có nhóm Lào Lự thuộc nhóm Lào Lùm ở tỉnh Luông Phra Băng (Lào) và nhóm Bạch Di ở vùng Xíp Xoỏng Păn Na (Trung Quốc).

Dân tộc Lự theo đạo Phật ý thức đoàn kết cộng đồng rất cao. Nếp sinh hoạt ứng xử đáng để nhiều dân tộc khác học tập ấy là: trong gia đình cha mẹ rất ít mắng chửi con cái anh chị em nội tộc đoàn kết ko đánh mắng nhau họ hàng trong bản ngoài mường cũng vậy họ sống vui vẻ hòa thuận. Trong khuôn khổ bài viết này người điền dã xin kể về một tập tục đẹp của người Lự vào ngày 30 tết...

Năm nào cũng vậy chiều 30 của tháng cuối năm nhà nhà làm lễ cúng xên hươn (cúng nhà). Nhưng sáng sớm gia đình nào cũng làm lễ kin tàn đó là lễ tạ ơn xin lỗi. Trước tiên mọi thành viên trong gia đình từ ông bà đến các con các cháu các chắt... đều phải đi tắm rửa sạch sẽ sau đó mới được tham dự lễ kin tàn. Họ quan niệm cơ thể con người cần phải sạch sẽ thì kin tàn mới linh ứng tâm hồn thể xác sạch sẽ thì lời tạ ơn mới thấu và lời xin lỗi mới tinh khiết và trung thực.

Tắm xong ai ai cũng mặc quần áo váy áo chỉnh tề đi lấy tất cả các dụng cụ gia đình như: bàn ghế mâm (đều làm bằng mây tre) rổ rá dao thớt xoong nồi bát đũa ấm chén... và các công cụ sản xuất như: cuốc sẻng liềm hái...đặt nhẹ nhàng ngay ngắn ở chính giữa nhà. Xong xuôi chủ nhà đốt nến (nến làm bằng sáp ong) rồi cả nhà ngồi quỳ gối xung quanh và chắp tay lên trước ngực để cùng lầm rầm khấn đại ý là: trong năm qua tôi có gì ko phải như trót nóng nảy hoặc sơ ý lỡ chân lỡ tay "đá thúng đụng nia" làm đổ nghiêng vỡ lật ngược hoặc quăng quật những thứ đồ dùng trong nhà và dụng cụ sản xuất thì cho tôi xin lỗi sang năm tôi hứa sẽ không như thế nữa! Khấn xong mọi người cùng cúi lạy những đồ vật ấy 3 lần...

Nghi thức này diễn ra trong khoảng thời gian rất ngắn mỗi người từ già đến trẻ nam hay nữ (trừ trẻ em chưa biết đi) đều làm như vậy nhưng trang nghiêm và thành tâm. Xong việc họ nhẹ nhàng đặt chúng vào đúng vị trí thường ngày.

Kin tàn chóng vánh trong khoảng 30 phút nhưng đây là một tập tục đẹp rất có ý nghĩa về giá trị đạo đức luân lý; là bài học về quan hệ ứng xử; mang tính truyền thống truyền dạy rất cao trong mỗi gia đình trong bản vùng đồng bào dân tộc Lự - một đại diện của các dân tộc thiểu số mà chúng ta vẫn cho họ là những người "có dân trí thấp".

Mỗi năm người Lự có một lần làm lễ kin tàn như là để tổng kết đánh giá và đặt ra phương hướng phấn đấu trong cách ứng xử trong năm mới. Ngay với đồ vật họ còn như vậy thì giữa người với người sẽ ứng xử ra sao? Tất cả mọi người già trẻ đều làm thế nhà nhà đều làm thế. Một bài đạo đức ở ngay giữa đời thường và có tác dụng truyền dạy qua rất nhiều thế hệ không cần sách vở cũng chẳng luật lệ gì nó như là một thứ quy ước bất thành văn trong đời sống của người Lự. Bởi thế người Lự có cách đi đứng nhẹ nhàng nói năng mềm mỏng không đánh mắng   không nói tục chửi bậy mất đoàn kết... tình làng nghĩa xóm và tình người trong gia đình nội tộc và bản mường rất đáng để nhiều dân tộc chiếm số đông khác học tập noi theo.

Người Lự có những câu răn dạy rất ý nghĩa:

1. Lụk bản phẳng cẳn nai
Lụk trai phẳng cẳn po lè me
(dịch nghĩa: Dân bản phải nghe lời trưởng bản
Con trai phải biết nghe lời cha mẹ)

2. Kin khảu ứ páy tô cặm na
Nòn pha ý páy tô cặm chụ
(dịch nghĩa: Ăn cơm đừng nói chuyện ruộng
Đi ngủ đừng nói chuyện tình xưa)

3. Nam lem ứ to lếch tụ
Lụk ón họ ứ to cun thẩu lưm
(dịch nghĩa: Gai nhọn không bằng sắt tù
Trẻ em biết không bằng người già quên)

Mỗi dân tộc đều có những nét đẹp văn hóa riêng. Nhưng nét đẹp trong lễ kin tàn của người Lự rất đáng để ghi nhận về một bài luân lý trong quan hệ ứng xử. 30 Tết ai đó nhắc chuyện xưa kể chuyện nay... người điền dã xin kể một tập tục đẹp của một cư dân nơi đầu nguồn sông Đà như để nhắc nhở mình và nhắc nhở mọi người: hãy ứng xử với nhau cho phải đạo để mỗi năm khi Tết đến Xuân về ta thanh thản nhẹ nhàng với chính lòng mình phải không?

More...

Rừng xanh yêu thương

By


... Anh đến với rừng đâu chỉ vì rừng mờ trong sương
Anh đến với rừng bởi rừng xanh yêu thương
...


Câu hát ấy cứ ngân nga trong lòng tôi khi ngồi trên chiếc xe dọc dài những con đường miền núi quanh co uốn lượn trên núi ven đồi bên thung khe vượt suối sâu vắt ngang đèo cả. Rừng cứ ôm lấy tôi chở che tôi làm xanh mướt mắt tôi...


Có một điều làm tôi nhớ mãi ấy là các biển đề của ngành Lâm nghiệp giờ là của "Sở Tài nguyên và Môi trường". Có nơi ghi: "Cấm chặt phá rừng!" và sau dòng chữ ấy có cả dấu chấm than (!). Có nơi lại ghi:


"Chặt một cây là phá một cánh rừng
Phá một cánh rừng là phá cả một tài nguyên của đất nước"

Hoặc "Rừng là vàng biển là bạc ta cùng giữ để cho chính con cháu chúng ta!".

Chúng ta cùng ngẫm xem cái biển nào đi vào lòng người hơn? Nội dung nào trong đó thuyết phục được nhiều người hơn?

Cứ nghĩ miên man... miên man... và rừng xanh cùng với tiếng chim ca những màu xanh mướt mắt khiến tôi huýt vang bài hát:

... Anh đến với rừng đâu chỉ vì rừng mờ trong sương
Anh đến với rừng bởi rừng xanh yêu thương...

More...

Sỏi đá cũng cần có nhau

By

MƯỢN

Trần Trình Lãm

"Sống trong đời cần có một tấm lòng..."
                              Trịnh Công Sơn

Mượn người
một nửa câu cười. Cho tôi
gửi lại với đời làm tin.
Mượn ngày
một ánh bình minh. Cho tôi
thức giấc
từ thinh không buồn.


Mượn đời
một quãng lặng trầm. Cho tôi
bớt những bước chân thấm mòn.
Mượn ai
chỉ một chút lòng. Cho tôi
gặp phút ấm nồng tâm giao.

Nhưng tôi
biết mượn nơi nao. Tấm lòng
đã bạc tình trao đã chìm.

Đành thôi
tôi mượn môi mình. Khóc cười
chỉ lặn vào tim tôi mà.
Đành thôi
tôi mượn nhạt nhoà. Để quên
người kéo phong ba phận người.
Đành thôi
tôi mượn cuộc chơi. Để nhìn
thế thái
chao ôi
cũng đành!


CỨ TRAO ĐỂ NHẬN...

Khải Nguyên


Đành thôi mượn dáng em ngồi...
Để tôi hiểu được tình tôi với người
Mong manh sợi khói thuốc ơi!
Câu thơ chìm nổi một trời đa đoan.

Dẫu là đá dẫu gan vàng...
Cũng nghiêng ngả... những lo toan cuộc đời

Cũng đành như thế người ơi!
Cuộc chơi ta với người chơi... cũng đành
Người dao sắc ta vẽ tranh.
Cuối cuộc chơi có nguyên lành được không?

Hơn nhau là ở tấm lòng
Cứ trao để nhận... hư không... cũng đành.

More...

Tìm kiếm tận cùng em

By

        
    

Đi hết một đời anh chẳng thể đến tận cùng em
Như anh đã từng chưa đi hết lời ru của mẹ
Tiếng à ơi mẹ ru anh ngày bé
Nay lớn khôn rồi mà vẫn muốn mẹ... à ơi...

Lời ru mẹ ru anh bên nôi
Lời yêu anh tỏ bày nhiều lắm
Mà sao với em có những điều anh nhận về thăm thẳm
Ngỡ mình chẳng thể cầm nắm trên tay.

Biển cồn cào biển chính là anh đây
Trước em trước tình yêu... anh buồn vui lộ liễu.
Vậy mà biển cũng là em...
Chất chứa những thẳm sâu đến tận cùng làm anh khó hiểu
Nhưng anh biết một điều...
Biển... mặn mòi ôm chứa... khát khao.

Anh muốn mình là chàng thủy thủ đứng vững trên boong tàu
Trước sóng xanh kia mỉm cười bẻ lái
Anh muốn mình là người kỹ sư nhẫn nại
Khoan những mạch nguồn tìm kiếm những vỉa than.

Có thể mặt mày và quần áo lấm lem
Nhưng vững tin ở ngày mai... sẽ thật đầy tay những hòn than lấp lánh
Nụ cười anh sẽ như ngàn tia nắng
Đáng yêu!

Anh biết em của anh chẳng đẹp mỹ miều
Nhưng với anh em là bà hoàng của tình yêu chỉ để mình em chế ngự
Độc chiếm... trái tim anh.

Anh hiểu ra rồi xin em cứ như thế nhé... mong manh
Cứ thăm thẳm như biển xanh kia... đến tận cùng khó hiểu
Để mỗi ngày trôi qua cùng những lắng lo đủ thiếu
Anh hạnh phúc miệt mài... tìm kiếm tận cùng... em.

More...

Anh biết mà...

By


Chiều nhớ ....
Thu Phong

Trời đông đã ngả về chiều
Gom mây xám dồn nhớ nhiều đến thế
Anh đang ở đâu có vui không nhỉ
Mỗi chiều buông em lại nhớ vòng tay

Anh bước qua đời em tựa áng mây bay
Cứ nhẹ nhàng từng ngày lời thủ thỉ
Như gió lay một thời cành phượng vỹ
Đỏ chói chang vốn dĩ màu thương yêu

Dẫu biết rằng chẳng nên nhớ nhiều
Chỉ mỗi ngày dành cho nhau 5 phút
Sẻ chia buồn vui dù là một chút
Để biết rằng... mây trắng vẫn còn bay

Anh đừng trách sao em hay đùa dai
Hay nói lời cảm ơn và xin lỗi
Hay mủi lòng cũng hay hờn dỗi
Bởi em chỉ là "cô bé" của anh thôi...

Anh đừng hỏi vì sao nước mắt rơi
Chẳng có buồn vui nào vô duyên cớ
Và nỗi nhớ mỗi ngày tựa hơi thở
Nhen lửa lên để rực cháy một chiều...

Bắt gặp một CHIỀU NHỚ... mềm như bàn tay và bờ môi con gái dẫu là của một người chị - chị Thu Phong nhưng Khải Nguyên đã... thử sức với ANH BIẾT MÀ...



ANH BIẾT MÀ...
Khải Nguyên

Anh biết mà chiều nơi ấy không anh
Đông về gần hơn nên nhiều chơi vơi lắm!
Ngọn gió nào làm em khát thèm vòng tay ấm
Để nhớ thương cứ chan chứa... đúng không?

Anh ở nơi xa vời vợi nhớ mong
Thèm và ước bữa cơm chiều em ạ!
Hai đứa bên nhau để xua đi màn đêm buốt giá
Trong trẻo tiếng em lơ ngơ tiếng anh cười.

Em bảo mỗi ngày chỉ nhớ dăm phút thôi
Mà sao với anh nhớ em nhiều nhiều thế!
Dọc dài đường đi nhìn ai cũng giống em đến tệ!
Bởi yêu nhớ nên nhầm chẳng thể trách... đúng không?

Thôi mà thời gian sẽ trôi rất nhanh
Tết sẽ đến bên em chỉ chừng hơn nửa tháng
Em sẽ đón anh với nụ cười và nụ hôn lãng mạn
Cho bõ những ngày... yêu nhớ... nhớ anh!

More...

NIỀM TIN và HY VỌNG

By

 


HY VỌNG NĂM 2009!
Tác giả: Thuận An

Năm 2008 qua đi với nhiều niềm vui nhưng cũng không ít nỗi lo...
Nỗi lo thường trực của người dân là nỗi lo an toàn thực phẩm. "Cơn bão Melamine" đã khiến biết bao ông bố bà mẹ trẻ hoang mang lo sợ cho cho sức khoẻ của con mình. Càng lo hơn khi mà người dân ít có hoặc không có sự lựa chọn. Biết là rau có thuốc trừ sâu nhưng vẫn phải ăn biết là đang có dịch cúm H5N1 nhưng vẫn phải mua gà vì nhà có giỗ... Thêm nữa sau một đêm ngủ dậy với số tiền mua được 1kg gạo thì chỉ mua được 0.5kg... Người dân có quyền nghi ngờ tính hiệu quả trong công tác quản lý xã hội của các cơ quan chức năng.

Đối với các bà nội trợ trong gia đình có thu nhập thấp năm 2008 có lẽ chẳng lấy gì làm vui vẻ bởi ngày nào cũng phải cân nhắc tính toán làm thế nào để những người thân yêu của mình không bị suy dinh dưỡng khi giá cả tăng vùn vụt. Tết Nguyên đán càng đến gần nỗi lo ấy càng thêm hiện hữu.

Nạn tham nhũng hình như càng chống càng tăng. Vụ PCI bị phanh phui khiến người dân thêm một lần nghi ngờ về tính hiệu quả trong sử dụng vốn ODA. Dường như có một lỗi gì đó thuộc về cấu trúc khiến chúng ta chưa thể kiểm soát được nạn tham nhũng.

Nghe báo chí đưa tin có người mua ô tô tiền tỷ lại có người mua được cả máy bay thuê phi công nước ngoài lái... Trong khi đó nhiều người dân vẫn đang mướt mồ hôi với mưu sinh hàng ngày thậm chí nhiều người còn thiếu đói; ruộng mật bờ xôi biến thành sân gôn thành nhà hàng khách sạn. Trẻ em mùa giá rét ở một số nơi còn chưa có quần áo mặc "bụng ỏng đít beo"... khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ngày càng rộng thêm ra...

Người dân cả nước vừa ngơ ngác với việc nhập Hà Tây vào Hà Nội liền sau đó lại bất ngờ bởi trận lụt lịch sử khiến đường phố Hà Nội "thành sông uốn quanh". Niềm tự hào về một Thủ đô ngàn năm văn hiến có phần bị giảm sút...

Tỷ lệ ly hôn ngày càng tăng tỷ lệ trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật ngày càng tăng thanh niên "sống thử" trò đánh thầy con cái ngược đãi cha mẹ... Rồi thì đình công thất nghiệp bạo lực... Tất cả những hiện tượng đó cần được quan tâm nghiên cứu bởi chúng là những biểu hiện của sự biến đổi. Muốn quản lý xã hội phải nắm bắt được quy luật. Không thể cấm thanh niên sống thử khi mà chưa lý giải được vì sao xã hội trước không có bây giờ lại có.

Bóng đá có sức mạnh thật khó tưởng tượng nổi. Sự kiện đội tuyển bóng đá nam Việt Nam vô địch Đông Nam Á không chỉ mang lại niềm vui chiến thắng mà nó còn là cơ hội để tính đồng thuận xã hội được tăng cường niềm tự hào dân tộc được thể hiện. "Bóng đá không chỉ là bóng đá"- ai đó đã nói vậy- qua bóng đá có nhiều điều để suy ngẫm.

Và chúng ta hy vọng...

Năm 2009 sẽ là năm của ấm no bình yên. Chào mừng 2009!

_____________________________________
Tỷ lệ ly hôn ngày càng tăng tỷ lệ trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật ngày càng tăng thanh niên "sống thử" trò đánh thầy con cái ngược đãi cha mẹ... Rồi thì đình công thất nghiệp bạo lực... Tất cả những hiện tượng đó cần được quan tâm nghiên cứu bởi chúng là những biểu hiện của sự biến đổi. Muốn quản lý xã hội phải nắm bắt được quy luật. Không thể cấm thanh niên sống thử khi mà chưa lý giải được vì sao xã hội trước không có bây giờ lại có.

Anh Thuận An!

Em thích cái cách mà anh nêu vấn đề như thế này. Dù lời giải còn đang ở phía trước. Em cũng đang là thanh niên nhưng đúng là chúng ta (cả nền giáo dục và cả gia đình xã hội) chẳng dạy dỗ lớp trẻ sống thế nào cho ổn cứ đi cấm!

Trong khi anh thử nhìn ngắm đi: thanh niên Việt Nam khi ăn mừng chiến thắng của đội tuyển bóng đá ở AFF CUP 2008: những ánh mắt như có lửa rực sáng; những nụ cười rạng rỡ; cờ đỏ sao vàng trên tay trên lưng trên ngực áo; những dải băng "Việt Nam vô địch!" "Việt Nam chiến thắng!" được phất cao được băng trên trán - nơi tiềm ẩn trí tuệ Việt. Vậy thử hỏi lại mình và để cùng suy ngẫm: chúng ta đã thật sự tin họ chưa? đã thật sự đặt niềm tin vào họ chưa?



Đêm ấy nhìn vô vàn kiểu ăn mừng chiến thắng em đã nghĩ như thế! Giờ thì trong khuôn khổ entry này xin gửi anh bài thơ viết vội mà cảm xúc được nhen lên từ câu kết của bài tổng kết năm rất ngắn nhưng đầy đủ của anh ở trên:

NIỀM TIN và HY VỌNG

Đất nước bao lần đại thắng mùa xuân
Xuân này có đi lên cùng hội nhập?
Biết còn gian khó khi toàn cầu lạm phát
Nhưng đoạt cúp vàng lại là cánh én vui.

Nhớ ngày... ăn cháo cầm hơi
Gậy gộc áo nâu bước lên đài độc lập
Lịch sử bốn ngàn năm cha ông giữ nước
Chưa trọn trăm năm xây xin chớ vội vàng.

Những người chị người em...
mua mớ rau còn băn khoăn lật lên lật xuống
Đồng lương có hạn
Giá cả leo thang...

Tết đến thật gần
Bươn chải lo toan...
Đồng mua gạo đồng mua rau...
vẫn chẳng thể quên một cành hoa cho 3 ngày Tết.

Ơi đất nước của những đứa con áo nâu chân đất
Từ gian khổ đi lên nên rất biết thương nhau
Niềm hy vọng đã nhen xin giữ chớ phai màu
Như anh nói yêu em mình cùng mong hạnh phúc

Một năm mới xin gửi ngàn lời chúc
Cho một mùa xuân sẽ đẹp mãi sắc xuân!

Hà Nội  ngày 01/01/2009.

More...

Không nên gọi là HOA TRẠNG NGUYÊN

By


Ai đó cứ nói người dân tộc thiểu số là những người có trình độ dân trí thấp. Tôi nói: Không! Thật dớ dẩn!

Bạn hãy nhìn ngắm thử loài cây mà người Kinh - cư dân chiếm số đông trong cộng đồng 54 dân tộc anh em gọi là HOA TRẠNG NGUYÊN.

Hãy nhìn kỹ đi nào hoa hay là lá? lá hay là hoa? Lá đúng không? Đích thị rồi. Những chiếc lá non màu đỏ ối rực rỡ trên nền màu xanh của lá bánh tẻ (lá đã già hơn). Tấm ảnh này chụp hắt từ đỉnh đèo Pha Đin đấy thật may mắn cho tôi vì tôi mới qua nơi ấy trở về Hà Nội ít ngày. Nơi đó trạng nguyên mọc ken dày dọc 2 bên đường số 6 con đường 55 năm trước cha ông ta đã đi chiến dịch. Những vạt đồi đỏ rực trên nền núi thẳm biếc xanh; trời cũng xanh và mây thì trắng. Giữa đông sương mù có bao phủ trạng nguyên dẫn lối cho những chiếc xe cứ lầm lũi chầm chậm đi đúng đường đúng hướng... dù tầm nhìn xa  không ít nơichỉ có vài mét. Loài cây ấy người Thái cư dân của nhóm ngôn ngữ Tày Thái gọi là co toòng.

Tiếng Thái co là cây bua là hoa những cây có hoa bao giờ cũng bắt đầu bằng từ "bua". Ví dụ: bua ngam là hoa sen bua soòng là hoa dã quỳ hay còn là hoa cúc dại - loài hoa bạt ngàn Tây Bắc. Co là cây co toòng là cây trạng nguyên; co mị là cây muỗm; co chạy là loài cây mọc lúp xúp kiên cường ven sông ven suối nước lũ cuốn mạnh đến mấy cũng chẳng thể bật rễ vậy mà người Kinh đọc chệch là cò chạy nơi ấy có con đèo quanh co nên người ta ghi biển là ĐÈO CÒ CHẠY khiến ai đi qua cũng tìm cò xem có con cò đàn cò nào chạy không?!?

Nếu dõi theo đời sống của loài cây trạng nguyên bạn có thể nhận ra một điều rất lạ. Lá non bao giờ cũng có màu đỏ và lớp lá thứ 2 mọc lên lại đỏ đến lớp lá thứ 3 xuất hiện lớp lá dưới cùng sẽ chuyển màu xanh. Cứ thế trạng nguyên luôn có 2 lớp lá đỏ nên không ít người lầm tưởng đó là một đài hoa kép khoe màu rực rỡ.

Nếu tìm hiểu kỹ ngôn ngữ của đồng bào dân tộc thiểu số bạn sẽ thấy rất nhiều thú vị. Có lần tôi đã bật cười khi một cụ già bản nói: "Người Kinh chúng mày (thân mật gọi thế) gọi tên khác chúng tao quá! cũng là khảu (chỉ gạo thóc lúa...) thì gọi bằng nhiều cách thế! lúc còn hạt thì gọi thóc; lúc thành cây non thì gọi mạ; lúc lớn lên ra hạt thì là lúa; lúc gặt về lại là thóc; thóc xay ra lại gọi là gạo; gạo nấu chín thì là cơm; cơm nấu nát thì gọi là cháo! Người Thái chúng tao cứ gọi khảu thôi phà khá ơi! (trời ơi!)".


Thế đấy! Bạn tôi và chúng ta hãy cùng ngẫm xem: cộng đồng nào có dân trí thấp hơn? À lại nói đến cụm từ "dân trí thấp". Một cụ già người dân tộc Mông đã vỗ vai tôi mà nói: "Người Kinh đừng nói chúng tao có dân trí thấp "thấp" mà cầm súng theo Đảng mấy đời à?". Tôi liền nói: "Vậy từ nay con sẽ thay bằng: dân trí chưa được mở mang cụ nhé! ".Cụ cười thật hiền đôi mắt nheo nheo và ánh nhìn như có lửa. Bất giác tôi nghĩ: Cứ nói bao giờ miền núi tiến kịp miền xuôi; nhưng tìm hiểu cặn kẽ những ngôn từ và đi đến tận cùng của mạch nguồn văn hóa dân gian ấy thì còn lâu chúng ta mới tiến kịp họ.

Lại nhớ UNESSCO đã khuyến cáo: đừng nên so sánh văn hóa dân tộc này đặc sắc hơn dân tộc khác; cũng đừng dùng khái niệm "đặc trưng" khi đưa ra một nét văn hóa mà bạn cho là đẹp. Mà hãy luôn biết văn hóa là hồn cốt của mỗi tộc người đánh mất văn hóa là mất đi cái hồn của dân tộc; văn hóa mang tính "đại diện" sâu sắc thế nên đừng đem văn hóa ra để mà so sánh!

Những ý nghĩ cứ rong ruổi theo tôi trên suốt chặng đường đi - về. Cuối đông co toòng vẫn đỏ rực mặc cho sương mù hay giá lạnh vẫn làm những cột mốc bên đường để chỉ lối cho xe của chúng tôi đi...

More...