Lá cờ đêm ấy ai treo?

 


Thưa các cô bác anh chị và các bạn!

Khải Nguyên đã vô cùng xúc động khi xem chương trình VTV3 sáng nay. Người kể là Đại tá PGS-TS Nguyễn Thuận một trong 4 người thuộc Trung đội 52 Tiểu đoàn 444 Trung đoàn Công binh 151 tăng cường cho Trung đoàn Thủ đô được giao nhiệm vụ thực hiện treo lá cờ Tổ quốc trên Cột cờ Hà Nội vào đêm mùng 9 rạng ngày 10/10/1954 để sángngày 10/10/1954 làm lễ thượng cờ chào mừng đoàn quân chiến thắng trở về tiếp quản Thủ đô thân yêu. Và một "huyền thoại bí mật" đã được "trở lại" với đời thường rất đáng trân trọng và đáng được biết đến.


Khải Nguyên đã tra tìm trên google để có bài báo này: LÁ CỜ ĐÊM ẤY AI TREO. Nhân dịp 10 ngày Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội xin trận trọng gửi đến quý bạn đọc!


LÁ CỜ ĐÊM ẤY AI TREO

Khiếu Quang Bảo (ghi theo lời kể của Đại tá PGS-TS Nguyễn Thuận)

Chuyện tôi ghi lại đây là một tư liệu lịch sử cách mạng xảy ra vào đêm mồng 9 rạng 10/10/1954 ngày quân ta vào giải phóng Hà Nội. Trước đó sau lễ hạ cờ chỉ huy quân đội Pháp ra lệnh phá hủy luôn đoạn cột cờ bằng sắt trên tháp cột cờ Hà Nội làm khó cho người tiếp quản.

Trung đội 52 thuộc Tiểu đoàn 444 Trung đoàn Công binh 151 tăng cường cho Trung đoàn Thủ đô được giao khôi phục lại đoạn cột cờ ấy. Nhận nhiệm vụ Trung đội trưởng Phạm Gia Công hình dung ra ngay những việc phải làm cắt đặt một "kịch bản" rất hoàn chỉnh khiến ai cũng nghĩ rằng anh biết và khảo sát trước địa hình. Nhưng không phải như vậy: Công là người Hà Nội gốc rất quen thuộc khu vực này từ trước ngày toàn quốc kháng chiến. Anh cho một tiểu đội do Trung đội phó Nguyễn Văn Đại chỉ huy tới ga Hàng Cỏ nhờ công nhân làm chiếc cột cờ bằng thép ống đường kính 9-10 cm dài 12 mét hàn sẵn thanh kẹp pu-li chạy cáp ở một đầu cột cùng 50-60 mét dây cáp kéo cờ và dây thép buộc. Hai tiểu đội còn lại do Công chỉ huy đến tháp cột cờ tìm giải pháp kéo cột cờ lên đỉnh. Thời gian ấn định: đêm mồng 9 dựng lại cột kéo cờ thử rồi hạ xuống sẵn sàng vào 15 giờ 30 ngày hôm sau Anh hùng Nguyễn Quốc Trị - Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ đô sẽ kéo cờ Tổ quốc chào đón đoàn quân chiến thắng trở về. 

Tất cả Trung đội từ chỉ huy đến chiến sĩ đều hào hứng. Công nhân hỏa xa ga Hàng Cỏ giúp đỡ tận tình. Ngoài cột cờ dây cáp thép buộc họ còn chuẩn bị cả dây chão kéo cột kìm búa cho một xe goòng kéo tay theo đường sắt chở cả về Cửa Nam rồi khênh bộ đến chân tháp. Đưa cột lên khó khăn hơn vì bậc thang tới đỉnh tháp phía trong hình rẻ quạt xoáy trôn ốc không có khoảng trống luồn cột cờ. Phương án đặt ra là phải kéo phía ngoài tháp từng đoạn một chia người ra đứng bên trong theo từng bậc thang đồng loạt kéo theo hiệu lệnh. Phải kiên nhẫn dịch chuyển từng bước từng khúc một. Gió to Phạm Gia Công hét thật to trong khi quan sát qua bên ngoài. Tới cửa sổ gần đỉnh tháp thì gặp mái ngói không thể đứng kéo dây họ dỡ mấy viên ngói rồi luồn cột qua cửa sổ vào trong dóng lên qua chỗ vừa dỡ. Rất may trên đỉnh tháp có cái hố sâu gần 1 mét cạnh cột thu lôi có chỗ để cắm chân cột cờ rồi néo vào cột gạch.

Sau ba tiếng đồng hồ đánh vật trong đêm tối cột cờ đã được dựng xong. Trung đội phó Nguyễn Văn Đại chàng sinh viên ra đi 8 năm trước khoát tay nhẹ cười khe khẽ và cất tiếng hát: Cất bước ra đi chiều năm xưa dậm dài kháng chiến quên ngày về bụi đường trường chinh pha mái tóc... " rồi đến "Năm cửa ô đón chờ đoàn quân tiến về... Hà Nội sương sớm long lanh. Chúng ta ươm lại hoa...". 

10 giờ đêm đó Tiểu đoàn trưởng Công binh 444 Nguyễn Sanh Dạn cho chuyển đến chiếc sọt tre đựng lá cờ dễ dài tới 9 mét nghe nói mang từ Đại Từ - Thái Nguyên về. Đỉnh tháp chật hẹp chỉ đủ chỗ cho 4 người trẻ khỏe nhất là Trần Văn Giai Trần Điển Nguyễn Văn Phiêu và Nguyễn Thuận đứng gá cờ vào dây cáp kéo thử. Gió lộng họ vừa kéo vừa nghe ngóng cho tới khi cờ mở tung hết ra mới cảm nhận nó đang phần phật bay trong bầu trời rộng mở. Gió từ Cửa Bắc thổi về phía Cửa Nam mạnh tới mức lá cờ giăng phẳng ngang với ngôi sao đứng thẳng ở giữa. Bỗng tiếng reo hò dội lên ra là của dân đứng ở vườn hoa Canh Nông bên kia đường.

Nửa giờ nghỉ ngơi và ngắm xem cột chịu được không? Yên tâm rồi chắc lắm. 12 giờ đêm Công ra lệnh hạ cờ. Bỗng gió giật mạnh làm lá cờ tung lên tụt xuống khoảng một mét rồi mắc lại dây cáp bật ra ngoài rãnh pu-li và kẹt lại. Giờ thì kéo lên không được hạ xuống cũng không xong. Mọi người nhìn nhau hoảng hốt nặng trĩu. Tin đến Ủy ban quân quản Thiếu tướng Vương Thừa Vũ ra lệnh "Bằng mọi giá đưa được lá cờ lên đỉnh cột ngay trong đêm rồi cố định lại không hạ xuống nữa". Điều đó có nghĩa là "hy sinh" kịch bản kéo cờ lúc 15 giờ 30 ngày 10/10 của Anh hùng Nguyễn Quốc Trị.

Gió thổi nửa đêm về sáng mỗi lúc một mạnh. Lá cờ ở độ cao 11 mét kể từ mái ngói đỉnh tháp hoặc 44 4 mét kể từ mặt đất kéo căng dây cáp thật khó khống chế. Đang bí thì Trần Văn Giai đề nghị cho anh trèo lên nâng dây cáp vào pu-li."Tôi cầm tinh con khỉ quê ở Hậu Lộc - Thanh Hóa từ nhỏ chuyên bẻ cau thuê đu từ cây này sang cây kia không cần xuống đất...". 

Không dây an toàn Giai leo lên cột thép cao tương đương với ngôi nhà 15 tầng. Không ai dám nói chắc hoặc ngờ vực còn cách nào khác ít uy hiểm hơn đâu. Công vội phân công Phiêu và Thuận đứng dưới giữ cột vừa phòng đỡ nếu Giai ngã. Bầu trời lồng lộng từ dưới nhìn lên anh Giai như một con nhái bén. Cờ bay kéo dây cáp căng như dây lèo cột buồm. Cứ thấy anh huơ tay chỉnh dây cáp và hét vọng xuống "thả"- "kéo" - "thả" - "kéo". Một giờ trôi qua người ở dưới không dám hỏi. Thuận và Phiêu cứ ngửa mặt lên chực hứng đỡ cái thời khắc... rủi ro. Thế mà đã mỏi đã chờn chợn. Rồi một giờ nữa trôi qua bỗng Giai hét lên: "Được rồi. K&e