Lá cờ đêm ấy ai treo?

 


Thưa các cô bác anh chị và các bạn!

Khải Nguyên đã vô cùng xúc động khi xem chương trình VTV3 sáng nay. Người kể là Đại tá PGS-TS Nguyễn Thuận một trong 4 người thuộc Trung đội 52 Tiểu đoàn 444 Trung đoàn Công binh 151 tăng cường cho Trung đoàn Thủ đô được giao nhiệm vụ thực hiện treo lá cờ Tổ quốc trên Cột cờ Hà Nội vào đêm mùng 9 rạng ngày 10/10/1954 để sángngày 10/10/1954 làm lễ thượng cờ chào mừng đoàn quân chiến thắng trở về tiếp quản Thủ đô thân yêu. Và một "huyền thoại bí mật" đã được "trở lại" với đời thường rất đáng trân trọng và đáng được biết đến.


Khải Nguyên đã tra tìm trên google để có bài báo này: LÁ CỜ ĐÊM ẤY AI TREO. Nhân dịp 10 ngày Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội xin trận trọng gửi đến quý bạn đọc!


LÁ CỜ ĐÊM ẤY AI TREO

Khiếu Quang Bảo (ghi theo lời kể của Đại tá PGS-TS Nguyễn Thuận)

Chuyện tôi ghi lại đây là một tư liệu lịch sử cách mạng xảy ra vào đêm mồng 9 rạng 10/10/1954 ngày quân ta vào giải phóng Hà Nội. Trước đó sau lễ hạ cờ chỉ huy quân đội Pháp ra lệnh phá hủy luôn đoạn cột cờ bằng sắt trên tháp cột cờ Hà Nội làm khó cho người tiếp quản.

Trung đội 52 thuộc Tiểu đoàn 444 Trung đoàn Công binh 151 tăng cường cho Trung đoàn Thủ đô được giao khôi phục lại đoạn cột cờ ấy. Nhận nhiệm vụ Trung đội trưởng Phạm Gia Công hình dung ra ngay những việc phải làm cắt đặt một "kịch bản" rất hoàn chỉnh khiến ai cũng nghĩ rằng anh biết và khảo sát trước địa hình. Nhưng không phải như vậy: Công là người Hà Nội gốc rất quen thuộc khu vực này từ trước ngày toàn quốc kháng chiến. Anh cho một tiểu đội do Trung đội phó Nguyễn Văn Đại chỉ huy tới ga Hàng Cỏ nhờ công nhân làm chiếc cột cờ bằng thép ống đường kính 9-10 cm dài 12 mét hàn sẵn thanh kẹp pu-li chạy cáp ở một đầu cột cùng 50-60 mét dây cáp kéo cờ và dây thép buộc. Hai tiểu đội còn lại do Công chỉ huy đến tháp cột cờ tìm giải pháp kéo cột cờ lên đỉnh. Thời gian ấn định: đêm mồng 9 dựng lại cột kéo cờ thử rồi hạ xuống sẵn sàng vào 15 giờ 30 ngày hôm sau Anh hùng Nguyễn Quốc Trị - Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ đô sẽ kéo cờ Tổ quốc chào đón đoàn quân chiến thắng trở về. 

Tất cả Trung đội từ chỉ huy đến chiến sĩ đều hào hứng. Công nhân hỏa xa ga Hàng Cỏ giúp đỡ tận tình. Ngoài cột cờ dây cáp thép buộc họ còn chuẩn bị cả dây chão kéo cột kìm búa cho một xe goòng kéo tay theo đường sắt chở cả về Cửa Nam rồi khênh bộ đến chân tháp. Đưa cột lên khó khăn hơn vì bậc thang tới đỉnh tháp phía trong hình rẻ quạt xoáy trôn ốc không có khoảng trống luồn cột cờ. Phương án đặt ra là phải kéo phía ngoài tháp từng đoạn một chia người ra đứng bên trong theo từng bậc thang đồng loạt kéo theo hiệu lệnh. Phải kiên nhẫn dịch chuyển từng bước từng khúc một. Gió to Phạm Gia Công hét thật to trong khi quan sát qua bên ngoài. Tới cửa sổ gần đỉnh tháp thì gặp mái ngói không thể đứng kéo dây họ dỡ mấy viên ngói rồi luồn cột qua cửa sổ vào trong dóng lên qua chỗ vừa dỡ. Rất may trên đỉnh tháp có cái hố sâu gần 1 mét cạnh cột thu lôi có chỗ để cắm chân cột cờ rồi néo vào cột gạch.

Sau ba tiếng đồng hồ đánh vật trong đêm tối cột cờ đã được dựng xong. Trung đội phó Nguyễn Văn Đại chàng sinh viên ra đi 8 năm trước khoát tay nhẹ cười khe khẽ và cất tiếng hát: Cất bước ra đi chiều năm xưa dậm dài kháng chiến quên ngày về bụi đường trường chinh pha mái tóc... " rồi đến "Năm cửa ô đón chờ đoàn quân tiến về... Hà Nội sương sớm long lanh. Chúng ta ươm lại hoa...". 

10 giờ đêm đó Tiểu đoàn trưởng Công binh 444 Nguyễn Sanh Dạn cho chuyển đến chiếc sọt tre đựng lá cờ dễ dài tới 9 mét nghe nói mang từ Đại Từ - Thái Nguyên về. Đỉnh tháp chật hẹp chỉ đủ chỗ cho 4 người trẻ khỏe nhất là Trần Văn Giai Trần Điển Nguyễn Văn Phiêu và Nguyễn Thuận đứng gá cờ vào dây cáp kéo thử. Gió lộng họ vừa kéo vừa nghe ngóng cho tới khi cờ mở tung hết ra mới cảm nhận nó đang phần phật bay trong bầu trời rộng mở. Gió từ Cửa Bắc thổi về phía Cửa Nam mạnh tới mức lá cờ giăng phẳng ngang với ngôi sao đứng thẳng ở giữa. Bỗng tiếng reo hò dội lên ra là của dân đứng ở vườn hoa Canh Nông bên kia đường.

Nửa giờ nghỉ ngơi và ngắm xem cột chịu được không? Yên tâm rồi chắc lắm. 12 giờ đêm Công ra lệnh hạ cờ. Bỗng gió giật mạnh làm lá cờ tung lên tụt xuống khoảng một mét rồi mắc lại dây cáp bật ra ngoài rãnh pu-li và kẹt lại. Giờ thì kéo lên không được hạ xuống cũng không xong. Mọi người nhìn nhau hoảng hốt nặng trĩu. Tin đến Ủy ban quân quản Thiếu tướng Vương Thừa Vũ ra lệnh "Bằng mọi giá đưa được lá cờ lên đỉnh cột ngay trong đêm rồi cố định lại không hạ xuống nữa". Điều đó có nghĩa là "hy sinh" kịch bản kéo cờ lúc 15 giờ 30 ngày 10/10 của Anh hùng Nguyễn Quốc Trị.

Gió thổi nửa đêm về sáng mỗi lúc một mạnh. Lá cờ ở độ cao 11 mét kể từ mái ngói đỉnh tháp hoặc 44 4 mét kể từ mặt đất kéo căng dây cáp thật khó khống chế. Đang bí thì Trần Văn Giai đề nghị cho anh trèo lên nâng dây cáp vào pu-li."Tôi cầm tinh con khỉ quê ở Hậu Lộc - Thanh Hóa từ nhỏ chuyên bẻ cau thuê đu từ cây này sang cây kia không cần xuống đất...". 

Không dây an toàn Giai leo lên cột thép cao tương đương với ngôi nhà 15 tầng. Không ai dám nói chắc hoặc ngờ vực còn cách nào khác ít uy hiểm hơn đâu. Công vội phân công Phiêu và Thuận đứng dưới giữ cột vừa phòng đỡ nếu Giai ngã. Bầu trời lồng lộng từ dưới nhìn lên anh Giai như một con nhái bén. Cờ bay kéo dây cáp căng như dây lèo cột buồm. Cứ thấy anh huơ tay chỉnh dây cáp và hét vọng xuống "thả"- "kéo" - "thả" - "kéo". Một giờ trôi qua người ở dưới không dám hỏi. Thuận và Phiêu cứ ngửa mặt lên chực hứng đỡ cái thời khắc... rủi ro. Thế mà đã mỏi đã chờn chợn. Rồi một giờ nữa trôi qua bỗng Giai hét lên: "Được rồi. Kéo!" Rồi: "Dừng và giữ chặt!". Rồi Giai tụt xuống từng đoạn một. Cách đầu Thuận và Phiêu chừng một mét xoắn xong nút dây cuối cùng anh kiệt sức rơi tụt xuống đôi vòng tay đồng đội ngất lịm. Lúc ấy là 4 giờ sáng ngày mồng 10 tháng 10 năm 1954...

Người kể với tôi chuyện này là Đại tá PGS-TS Nguyễn Thuận một trong bốn người của Trung đội 52 đứng trên đỉnh tháp cột cờ ngày ấy đã đỡ anh Trần Văn Giai "huyền thoại" ngất xỉu rơi xuống. Ông nguyên là Chủ nhiệm bộ môn Xây dựng Công trình Quốc phòng Học viện Kỹ thuật Quân sự chủ trì nhiều công trình nghiên cứu tiêu biểu thời chống Mỹ bảo vệ biên giới phía Bắc và Trường Sa. Giờ ở tuổi 74 ông còn xúc động khi kể lại.

- Bí hiểm thế đấy. Trần Văn Giai đúng là đã làm nên một huyền thoại. Cho đến bây giờ tôi vẫn không sao giải thích nổi sao anh ấy không ngã xỉu ngay sau khi đưa được dây cáp lên pu-li khi anh ấy đã hét lên "được rồi". Mà lại là chỉ sau khi đã cột nốt nuộc dây cuối cùng cố định chắc chắn hoàn toàn lá cờ vào cột thép mới kiệt hẳn buông tay...

Tôi nghe ông Thuận kể chuyện trong vườn hoa Lê-nin trước mặt là ngọn cờ phần phật bay trên đỉnh ngọn tháp vững vàng in thắm trên bầu trời thu xanh.Một "huyền thoại bí mật" đã được "trở lại" với đời thường rất đáng được biết đến.

 

Tiến về Hà Nội
Sáng tác: Văn Cao
Thể hiện: Tiến Thành cùng tốp ca Đài TNVN


Khải Nguyên

Dạ không có gì đâu bác. Trong lá thư ấy KN hiểu và mến trọng bác ở cái tâm của người cầm bút một phần nhưng ở trách nhiệm công dân là phần lớn.

Chúc bác và gia đình an khang!

lekhasy

K/gửi bạn Khải Nguyên

Lâu ngày không gặp bạn hôm nay bạn ghé thăm Sỹ tôi rất vui. Tôi đã sửa lại đúng rồi. Cảm ơn bạn.

Chúc bạn khoẻ vui viết hay !

Khải Nguyên

Còn rất nhiều sự kiện lịch sử hào hùng đáng ghi nhớ phải không chị GPN? Em xin đưa thêm thông tin lượm lặt được để lưu lại ở entry này:


Cột cờ Hà Nội xưa (Ảnh tư liệu)

Cột cờ Hà Nội xây từ năm 1805 đến 1812 trong triều vua Gia Long trên phần đất phía Nam của Hoàng thành Thăng Long. Cột cờ có hình dạng khối vuông với ba bậc thang khối thứ nhất dài mỗi chiều 42 5 m cao 3 1 m có hai cầu thang. Tầng hai mỗi chiều dài 27 m cao 3 7 m. có bốn cửa cửa phía đông có hai chữ "nghênh húc" nghĩa là đón nắng ban mai; cửa phía tây có hai chữ "hồi quang" nghĩa là ánh sáng phản chiếu; cửa phía nam có hai chữ "hướng minh" nghĩa là nhìn về phía ánh sáng. Tầng ba mỗi chiều 12 8 m cao 5 1 m.

Phần thân cột cao 12 8 m có dạng bát giác có 54 bậc cầu thang đi trong lòng cột dẫn lên đỉnh. Có 39 cửa lấy sáng hình hoa thị và 6 cửa hình rẻ quạt. Đỉnh của cột cờ cũng có hình bát giác có tám cửa sổ dùng làm
Khai Nguyen: Phần thân cột cao 12 8 m có dạng bát giác có 54 bậc cầu thang đi trong lòng cột dẫn lên đỉnh. Có 39 cửa lấy sáng hình hoa thị và 6 cửa hình rẻ quạt. Đỉnh của cột cờ cũng có hình bát giác có tám cửa sổ dùng làm đài quan sát. Tổng chiều cao của phần xây dựng của Cột cờ Hà Nội là 33 4 m. Nếu tính cả phần cột thép để treo cờ là hơn 40 m.


Cầu thang bên trong cột cờ


giophuognam

Khải Nguyên ơi!
Những chi tiết này đúng ra sẽ đưa vào bài lịch sử để nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau. Hình như mình chưa được biết khi học phổ thông?
Trong những ngày này mọi bài viết về Thủ đô yêu dấu đều rất ý nghĩa. Chị GPN đã biết thêm sự kiện này cảm ơn KN đã đưa lên!
(KN à! Chị GPN còn vài tấm ảnh lưu niệm ghi lại chị đứng bên trong sân Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam lấy xa nguyên cột cờ này rất tiếc chị không tải ảnh lên máy)

Khải Nguyên

Ừ anh hình dung Thy Nguyên bận cả khi ra khỏi nhà đến khi về nhà. Hai nhóc ngoan khỏe em khỏe là vui.

Khải Nguyên

Vậy là đồng chí Trần Văn Giai hy sinh? Vì sao hả KN? Chị không được xem VTV3 hôm ấy nên chưa rõ lắm. Bị trúng đạn hay quá kiệt sức?
-------------------------
Chỉ kiệt sức thôi chị ạ. Nhưng là kiệt sức sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ của người lính. Chị hình dung xem. Đêm về sáng cuối thu Hà Nội sẽ lạnh và trên cây cột cao tới 45 mét tính từ mặt đất (như tác giả nói: bằng chiều cao tòa nhà 15 tầng đường kính cây cột 10cm) không hề có dây bảo hiểm tận dưới 12m kia là 4 cánh tay của 2 người đồng đội. Chiến sỹ Trần Văn Giai vừa làm nhiệm vụ kéo cờ buộc cố định cờ bằng dây thép và kìm trong mấy tiếng đồng hồ... Đó không chỉ là lòng quả cảm mà còn là một huyền thoại một chiến công.

(Đúng là cả bài báo và đoạn phim phóng sự đã không nêu rõ ràng để chị và bản thân em cũng đặt dấu hỏi. Có được thông tin "chỉ kiệt sức thôi chị ạ!" là em đã dành gần nửa buổi chiều nay để tra tìm điện thoại tìm hiểu... thông qua nhiều người. Và đó là thông tin chính xác đấy ạ!)

Khải Nguyên

Chị PP! Lâu không thấy chị đăng đàn. Chắc bận việc phải không ạ? Thời gian này em cũng bận onl là đọc viết những gì mình thích tại thời điểm ấy còn dõi theo thì quả là không được như xưa nữa rồi.

Câu chuyện bác Nguyễn Thuận kể về chiến công đêm 10/10/1954 em cũng mới được biết vậy mà ngày ngày vẫn đi qua đường Điện Biên Phủ và ngước nhìn lá cờ Tổ quốc tung bay phần phật trong gió.

Em xin phép bổ sung 3 chi tiết có liên quan:

1. Đại tá PGS-TS Nguyễn Thuật hiện đang điều trị ung thư định kỳ tại BV 108. Ông là nhà khoa học đóng góp trí tuệ và công sức chỉ đạo thiết kế và thi công cầu cảng Trường Sa.

2. Bài báo LÁ CỜ ĐÊM ẤY AI TREO của nhà báo Khiếu Quang Bảo đã đạt giải khuyến khích tại Cuộc thi "Cả nước cùng Thủ đô hướng tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội" do Báo Hà Nội mới tổ chức.

3. Xúc động trước sự kiện này họa sĩ Công Quốc Hà đã và đang dựng một tác phẩm cỡ lớn về "Huyền thoại Trần Văn Giai 1954" đóng góp vào hoạt động mỹ thuật Thủ đô mừng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Cảm ơn chị!

Thynguyen81

Em qua thăm anh!

Cảm ơn anh đã cho mọi nguời cùng đọc. Đúng là huyền thoại của lịch sử.
Em mải mê với mọi bộn bề. Xem ti vi hằng ngày chỉ kể phút. Tin tức sự kiện chậm chạp lắm anh à.

chanhrhum

Vậy là đồng chí Trần Văn Giai hy sinh? Vì sao hả KN? Chị không được xem VTV3 hôm ấy nên chưa rõ lắm. Bị trúng đạn hay quá kiệt sức?

Ngày xưa

Khải Nguyên!

Đang bí thì Trần Văn Giai đề nghị cho anh trèo lên nâng dây cáp vào pu-li. "Tôi cầm tinh con khỉ quê ở Hậu Lộc - Thanh Hóa từ nhỏ chuyên bẻ cau thuê đu từ cây này sang cây kia không cần xuống đất...".
_______

Những thói quen tưởng chừng bình thường nhưng có những giờ "phút làm nên lịch sử" em nhỉ?
Bây giờ chị mới biết câu chuyện này rất cảm động KN ạ! Chia sẻ cùng em tình yêu Hà Nội.