KHÚC HÁT SÔNG QUÊ một bài thơ tôi yêu và mến

 
 
 
Tôi nhớ lời thầy giáo dạy văn những năm PTTH khi giảng bài thơ BÁC ƠI của TỐ HỮU trong đó có câu thơ: "Mong manh áo vải hồn muôn trượng/Hơn tượng đồng phơi những lối mòn""Cuộc đời thanh bạch chẳng vàng son". Có thể không là nguyên văn nhưng đại ý: "... trước tượng đồng sự bào mòn của thời gian gần như là bất lực trước vĩ nhân ta thấy ta nhỏ bé vô cùng các em ạ! Bác Hồ của chúng ta là thế: một vị cha sống cuộc đời thanh bạch mà vĩ đại nhường nào..."
 
Hôm nay lúc này... tôi nhớ về lời thầy dạy nhưng với một góc nhìn khác; phải chăng đây là một sự khúc xạ của kiến thức mà lũ học trò chúng tôi đã tiếp thu được từ trên ghế nhà trường? KHÚC HÁT SÔNG QUÊ như bức tượng đồng kia: sự hoàn hảo thành công hay còn là sự sâu lắng đẹp đến mọi góc cạnh của hình hài khiến bao lần tôi cứ dự định dự cảm rằng sẽ viết và viết nên  những cảm xúc của mình trước một bài thơ mà tôi đã đi tìm... Hành trình đi tìm bài thơ nguyên tác ấy được bắt đầu từ khi tôi về với vnweblogs quen ra vào - đọc xem ở blog Nguyễn Trọng Tạo - một nhạc sỹ tài danh với con mắt và thiện cảm của một thanh niên mới lớn như tôi. Nguyễn Trọng Tạo đến và ở lại trong sự mến mộ của tôi từ ca khúc KHÚC HÁT SÔNG QUÊ và với tôi: Anh Thơ là nữ ca sỹ thể hiện thành công nhất đằm nhất và sâu lắng nhất... ca khúc đó.

Tôi là cái thằng: hễ cứ bắt gặp ca khúc phổ thơ nào là lụi hụi đi tìm cho bằng được bài thơ nguyên gốc. Bởi trong tôi mỗi ngày như đang dần hình thành hình hài một cây viết linh tinh dớ dẩn khập khiễng. Thơ tôi - thứ thơ trải lòng cứ ồng ộc tuôn chảy như kiểu người ta nghiêng chai để rót nước mắm. Tôi định nghĩa "thơ" như là một sự chiết suất một sự trải lòng tuồng như chẳng hề có cái gọi là lao động nghệ thuật. Bởi lao động là có sự ý thức sự chủ động; còn với thơ - vô thức 100% chẳng tư duy nhiều gì cả   mạch thơ cứ chảy tràn và viết thơ là động tác đưa tay ra hứng tìm thứ gì đó như là vật dụng để hứng đựng mà thôi! Vì thế khi bắt gặp nick name Lê Huy Mậu trên vnweblogs tôi đã mò mẫm tìm trong blog của anh. Và tôi đã tìm thấy KHÚC HÁT SÔNG QUÊ  trong một góc riêng rất khiên tốn ở blog Lê Huy Mậu. Cũng thú thật ngày ấy tôi chưa biết tra google thành thạo như bây giờ. Hì kể cũng buồn cười cái thằng KN ngộc nghệch ngốc nghếch IT đến thế!?

Trở lại với KHÚC HÁT SÔNG QUÊ. Tôi xin trân trọng gửi đăng trọn vẹn bài thơ này:

KHÚC HÁT SÔNG QUÊ
Lê Huy Mậu

Ngỡ như người đã hát thay tôi
ngỡ như tôi đã lẫn vào câu hát
tuổi thơ ơi!
quá nửa đời phiêu dạt
ta lại về úp mặt vào sông quê
như thuở nhỏ
úp mặt vào lòng mẹ
để tìm sự chở che...

Xin bắt đầu từ hạt phù sa
ta cúi nhặt tình cờ bên bờ sông tháng Chạp
ôi! phù sa
những cá thể tự do trong hành trình của đất
đêm nao
chớp bể mưa nguồn
trong cơn thác lũ
trong sóng đỏ
đất đi
kiến tạo
sinh thành...

Em ơi!
quả ớt cay bổi hổi
trên bãi sông
thuở chưa dấu chân người
anh nghe nói
có một thời
tất cả còn hoang dại
tổ tiên ta chỉ hái lượm mà thôi.

lại nghe nói
thuở ta chưa biết ăn gì cả
ta cùng cây cỏ sinh đôi
rồi cây cỏ ăn ta
rồi ta ăn cây cỏ
cũng là khi cay đắng ngọt bùi
ta và đất kết giao
lấy dòng sông làm lời thề non nước...

Chẳng biết ta đã ăn ở thế nào với đất
mà đất lở sông ơi!
nơi ta chăn trâu thả diều ngày cũ đã đâu rồi
hạt đất quê ta giờ đã bồi về đâu chẳng biết
có làng xóm nào sinh
có hòn đảo nào sinh
từ hạt đất bờ sông quê ta lở
như cuộc đời ta khuyết hao
để đắp bồi rờ rỡ
những sớm má hồng ríu rít cháu con ta...

Này dòng sông!
ai đã đặt tên cho sông là sông Cả?
ai đã gọi sông Cả là sông Lam?
ta đơn giản chỉ gọi là con sông quê hương
tháng Ba phù sa sóng đỏ
cá mương đớp ngọn lúa đòng đòng
tháng Năm